31 October 2016

Marrëzia e madhështisë nuk është vetëm marrëzi- nga K.Traboini


MARRĂ‹ZIA E MADHĂ‹SHTISĂ‹ NUK Ă‹SHTĂ‹ VETĂ‹M MARRĂ‹ZI
- Flet në Parlament si Dushan Mugosha në Mukje-

Nga KOLEC TRABOINI

GjithmonĂ« ja kam pas frikĂ«n atyre qĂ« janĂ« ne pushtet (jo frikĂ« personale por sociale)  dhe fakti qĂ« ka 25 vjet qĂ« gjithmonĂ« i luftoj pa kompromis pushtetarĂ«t, tregon, sipas intuitĂ«s sime, se rreziku i kthimit tĂ« kohĂ«s sĂ« mallkuar tĂ« regjimit diktatorial i konglomeratit tĂ« dhunshĂ«m tipik si Zog-Enver gjithmonĂ« ekziston. Nuk kam asnjĂ« aludim apo simpati pĂ«r revanshistet (kthimi i se mbrapshtĂ«s nĂ« pushtet) por dhe tĂ« ngrihet ky farĂ« Rame me njĂ« mediokritet tĂ« pashoq ( edhe si artist Ă«shtĂ« njĂ« mjerim i gjallĂ«) e tĂ« barrikadohet si tĂ« ishte jugosllavi Dushan Mugosha nĂ« Mukje, kjo nuk qĂ«ndron. Kjo kalon çdo kufi. Kjo Ă«shtĂ« marrĂ«zi. NgjashĂ«m kjo me Nanon kur puthabrekej me Millosheviqin nĂ« KretĂ«.  Kur e kam dĂ«gjuar tĂ« thotĂ« ne parlament, jam partizan e jo ballist qĂ« ha pula( pĂ«r mua si partizanĂ«t e ballistĂ«t kanĂ« qenĂ« bij tĂ« ShqipĂ«risĂ« tragjike), i kam hequr vizĂ« pĂ«rfundimisht dhe e konsideroj tru shkarĂ« dhe ajo çfarĂ« ka thĂ«nĂ« njĂ« hajvanllĂ«k. Ky njeri, duke qenĂ« pjesĂ« e nomenklaturĂ«s familjare komuniste kĂ«rkon tĂ« los edhe rolin e garipit popullor me morinĂ« e fjalĂ«ve qĂ« veç njĂ« rrugaç i mjerĂ« e pa strehĂ« mund ti fliste. E njohur kjo si veçori e pinjollĂ«ve tĂ« bijve tĂ« oborreve tĂ« autokratĂ«ve. Ky kryeministĂ«r me oratori brutale, tip tallava,Ă«shtĂ« njĂ« individ pa asnjĂ« intuitĂ« politike megjithĂ«se makina ideologjike e propagandon dhe e shet nĂ« media si njĂ« gjeni. MekanizĂ«m i vjetĂ«r sa bota ky i sahanlĂ«pirĂ«sve tĂ« pushteteve autokratike apo totalitare. MekanizĂ«m qĂ« dĂ«shtoi e u shkĂ«rmoq nĂ« 1997,  por qĂ« kryeministri i sotĂ«m e paska harruar e dosido duhet t’ia kujtojmĂ«.  TĂ« gjithĂ« totalitarĂ«t kanĂ« pasur pas vetes legenĂ« tĂ« propagandĂ«s. Po nga do qĂ« ta lustrojnĂ« dhe e pudrosin  kot e kanĂ«. Shembujt se si spekulohet me idetĂ« e majta socialiste prej atyre qĂ« inspirojnĂ« tĂ« vendosin pushtet absolut kemi  plot nĂ« histori.  Duçja pasi manipuloi turmat me ide socialiste si gazetar (ngjashmĂ«ri e rastĂ«sishme apo rregull i pĂ«rgjithshĂ«m pĂ«r kapje pushteti kjo) kaloi nĂ« fashizĂ«m. Nuk ka gjĂ«ra tĂ« pangjashme nĂ« kĂ«tĂ« botĂ« te vjetĂ«r. Mjafton tĂ« mos i harrojmĂ«.
Prandaj qëndron përherë aktuale ajo shprehja proverbiale e Julius Fuçikut para se të ekzekutohej nga nazistët: Njerëz ju dua. Jeni vigjilent!

31 tetor 2016

29 October 2016

Ideali i kryqëzuar i nacionalizmit shqiptar-nga K.Traboini


IDEALI I KRYQĂ‹ZUAR I NACIONALIZMIT SHQIPTAR

Nga KOLEC TRABOINI                             

     PĂ«r fatin e trishtĂ« tĂ« popullit shqiptar, sot nĂ« skenĂ«n politike kanĂ« dalĂ« forcat mĂ« tĂ« pandĂ«rgjegjshme, ambicioni i tĂ« cilave Ă«shtĂ« vetĂ«m e vetĂ«m pĂ«rfitimi dhe pasurimi me çdo kusht dhe pa marrĂ« parasysh mjetet qĂ« pĂ«rdoren. Kaq keq janĂ« katandisur punĂ«t nĂ« Atdheun tonĂ« tĂ« stĂ«rmunduar, sa para se tĂ« kĂ«rkohet mafia nĂ« fusha tĂ« tjera, duhet kĂ«rkuar nĂ« skenĂ«n politike. NjĂ« mafie aq dinake dhe e sofistikuar saqĂ« e ka kthyer politikĂ«n shqiptare nĂ« njĂ« rreth vicioz ku pĂ«rplasen jo dy apo tre ide e programe, pĂ«r çfarĂ« Ă«shtĂ« e bĂ«het politika, por dy a tre individĂ«, politikanĂ« tĂ« paskrupullt, tĂ« cilĂ«t pĂ«r hir tĂ« interesave personale apo tĂ« klaneve qĂ« u pĂ«rkasin, nuk e kanĂ« pĂ«r gjĂ« t’i venĂ« flakĂ«n ShqipĂ«risĂ«, siç ia vunĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme nĂ« fillimet e demokracisĂ«, por nĂ« mĂ«nyrĂ«n mĂ« tĂ« pashpirt e makabre nĂ« pranverĂ« tĂ« vitit 1997.
    Po si iu bĂ« peshqesh kĂ«tij populli kjo kastĂ« piratĂ«sh qeverisĂ«s, qofshin tĂ« sĂ« majtĂ«s apo tĂ« sĂ« djathtĂ«s? Si ndodhi e si rrodhi qĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« sistematike u shkatĂ«rrua çdo pasuri kombĂ«tare e kĂ«tij populli, qĂ« pĂ«r pesĂ«dhjetĂ« vjet vĂ«rtet ka hequr mundimet e Krishtit, por ama edhe pse ndĂ«r mĂ« tĂ« varfĂ«rit nĂ« botĂ«, me njĂ« pagĂ« pĂ«r tĂ« mbajtur frymĂ«n, ndĂ«rtoi hidrocentrale, fabrika e uzina, bĂ«ri bonifikimin e fushave, ngriti njĂ« industri tĂ« naftĂ«s e tĂ« plehrave kimike, instaloi linja tĂ« tensionit tĂ« lartĂ« nga jugu nĂ« veri e nga lindja nĂ« perĂ«ndim. Pra, diç kishte nĂ« potencial ky popull, çfarĂ« e ushqente shpresĂ«n se kalimi nĂ« sistemin e ri do tĂ« mund tĂ« bĂ«hej pa eksese dhe vuajtje tĂ« mĂ«dha ekonomike. MirĂ«po çfarĂ« ndodhi nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«? Politika injektoi idenĂ« e mbrapshtĂ« tĂ« shkatĂ«rrimit, se do t ‘na i ndĂ«rtonte kapitalizmi perĂ«ndimor mĂ« tĂ« mira veprat industriale, madje me teknologji moderne bashkĂ«kohore. Do tĂ« na i ndĂ«rtonte Amerika badihava...
     E kĂ«shtu, politika i vuri flakĂ«n ShqipĂ«risĂ« duke nxitur vjedhjet e shkatĂ«rrimet. NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, shkatĂ«rrimet ishin leverdia mĂ« e madhe e politikĂ«s, sepse beniaminĂ«t e dikurshĂ«m tĂ« komunizmit, qĂ« tororisnin gjoja ide tĂ« zhvillimeve tĂ« reja tĂ« socializmit envero-ramizian nĂ« gazetĂ«n "ZĂ«ri i Popullit", (e qĂ« sot shiten si ide reformatore qĂ« paraprinĂ« demokracinĂ« nĂ« vitet 90), dolĂ«n pra mĂ« pas si “palikarĂ«” tĂ« rinovuar nĂ« skenat e tranzicionit.
    Dhe, pĂ«r ta bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« besueshme nevojĂ«n e shkatĂ«rrimit, pĂ«rhapĂ«n soj-soj teorish, madje duke u vĂ«nĂ« ndĂ«rmarrjeve, fabrikave e uzinave epitete si "uzinat e fabrikat e Enver HoxhĂ«s",
     "Hidroçentralet e PartisĂ«", "Rrangallat e DiktaturĂ«s". Pra pĂ«rpunuan fillimisht platformĂ«n e shkatĂ«rrimit moral tĂ« industrisĂ« kombĂ«tare qĂ« ta kishin mĂ« tĂ« lehtĂ« shkatĂ«rrimin material. I tĂ«rĂ« qĂ«llimi ishte qĂ«, si inisiativa ekonomike, ashtu edhe ajo politike tĂ« binte nĂ« duart tyre a tĂ« bijve tĂ« tyre, e kurrsesi nĂ« duart e njerĂ«zve qĂ« pĂ«r gjysĂ«m shekulli konsideroheshin "armiq", tĂ« cilĂ«t duheshin izoluar nĂ« mĂ«nyrat mĂ« tĂ« stĂ«rholluara ekonomikisht e politikisht.
     Cila ishte kjo kastĂ« e rinovuar dhe e konvertuar " demokratikisht" pĂ«r tĂ« mbijetuar nĂ« tribunat e jetĂ«s dramatike shqiptare edhe nĂ« kushtet e reja tĂ« shembjes sĂ« komunizmit anĂ« e mbanĂ« EuropĂ«s. Kujt i takon merita e krijimit tĂ« kĂ«tij labirinthi pa rrugĂ«dalje, kĂ«tij kaosi qytetar, kĂ«tij mjerimi kombĂ«tar ekonomik ku u gjend ShqipĂ«ria nĂ« dhjetĂ«vjeçarin e fundit tĂ« shekullit qĂ« shkoi?! Dhe vazhdon si ogur i keq edhe pse dekada e shekullit tĂ« ri po kalon...
     Natyrisht Ă«shtĂ« thĂ«nĂ« e stĂ«rthĂ«nĂ«, ndaj nuk Ă«shtĂ« vĂ«shtirĂ« tĂ« evidentohet emri i Ramiz AlisĂ« si krijuesi i klaneve dhe i skemave tĂ« politikĂ«s sĂ« sotme sipas mĂ«simeve e stilit tĂ« inicuar nga Gorbaçovi nĂ« KatovicĂ« tĂ« PolonisĂ«. Ose e thĂ«nĂ« ndryshe, diktatori i fundit shqiptar krijoi KatovicĂ«n Shqiptare si njĂ« cikĂ«l i mbyllur brenda orbitĂ«s sĂ« PPSH-sĂ«, nga frika e marrjes sĂ« pushtetit prej sĂ« djathtĂ«s nacionaliste, kundĂ«rshtare e PPSH-sĂ« qĂ« ndodhej nĂ« perĂ«ndim, nĂ« aleancĂ« kjo me "armiqtĂ« e brendshĂ«m" dhe klasat e pĂ«rmbysura.
Frika e Ramiz Alisë e kishte një shkak. Fantazma e përgjakur e Nikolla dhe Elena Çausheskut i shfaqej si Makbethit kufoma e Bankos. Prandaj dhe u ngut që, në lëshimin e parë për pluralizmin, në krye të forcës opozitare të viheshin patjetër një ekip a liderë komunistë të argasur dhe të besuar. Njerez që të ishin demagogë të besueshëm dhe oratorë të rreptë metingjesh, për të mos u lënë hapësirë forcave të tjera nacionaliste që mund të ktheheshin nga jashtë apo rizgjoheshin në vend.
     Dhe kĂ«shtu krijoi skalionet e politikĂ«s shqiptare, rreshterĂ«t e demokracisĂ«, tĂ« cilĂ«t jo vetĂ«m kishin qenĂ« nga rrethi i afĂ«rt i oborrit tĂ« pasmĂ« tĂ« Bllokut tĂ« ByrosĂ« Politike, por madje deri dhe ish ministra e diplomatĂ« tĂ« QeverisĂ« Komuniste na u bĂ«nĂ« kryetarĂ« partish. MirĂ«po Ramiz Alia kishte inkuadruar nĂ« projektet e veta nga ai lloj llumi bolshevik i paprinciptĂ«, qĂ« nuk e kishin pĂ«r gjĂ« ta hidhnin krijuesin e vet nĂ« moçalin mĂ« tĂ« parĂ« qĂ« do tĂ« takonin nĂ« rrugĂ«timin politik. Dhe vĂ«rtet Ramiz AlinĂ« sĂ« pari e hodhĂ«n tĂ« vetĂ«t, e hodhĂ«n nĂ« moçal, e shanĂ« dhe e mallkuan, i bĂ«nĂ« njĂ« gjyq kafesh, e pastaj sĂ« fundi e lanĂ« tĂ« kalonte pleqĂ«rinĂ« si njĂ« eremit, e sa herĂ« qĂ« e donte puna pĂ«r ta treguar si njĂ« gogol pĂ«r tĂ« trembur fĂ«mijĂ«t e politikĂ«s naive shqiptare, e vunĂ« tĂ« fliste, tĂ« bĂ«nte libra, tĂ« jepte intervista nĂ« konkurencĂ« me Nexhmije e Liliana HoxhĂ«n, tĂ« udhĂ«tonte nĂ« AmerikĂ«, tĂ« pinte, drekosej e darkosej nĂ« Pier Four, restorantin patriotik tĂ« shqiptarĂ«ve tĂ« Bostonit.
     KĂ«shtu pra u formua garda e politikĂ«s sĂ« sotme, nĂ« tĂ« cilĂ«n pĂ«rfshihen soj-soj politikanĂ«sh qĂ« e katandisĂ«n shtetin, ShqipĂ«rinĂ«, tĂ« sĂ«murĂ«n e Ballkanit.
     TĂ« gjithĂ« kĂ«ta udhĂ«heqĂ«s tĂ« sotĂ«m, dalĂ« prej kuintave tĂ« PPSH, ndarĂ« e rindarĂ« nĂ«pĂ«r parti si nĂ« njĂ« lojĂ« kungulleshke, bashkĂ« me bandat e mediokĂ«rve qĂ« u vinĂ« nga pas, nĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ« kritike pĂ«r popullin shqiptar janĂ« si krimbat e zinj qĂ« e hanĂ« nga brenda trungun e kombit shqiptar.
     Le tĂ« hedhim njĂ« vĂ«shtrim nĂ« paralelen tjetĂ«r tĂ« politikĂ«s, nĂ« rradhĂ«t e forcave tĂ« quajtura nacionaliste.
     ShumĂ« intelektualĂ« e njerĂ«z tĂ« thjeshtĂ« tĂ« popullit kishin shpresa tek njĂ« idealist shqiptar i pakompromentuar si Abaz ErmĂ«nji, i vetmi i mbetur gjallĂ« nga nacionalistĂ«t shqiptarĂ« tĂ« LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore, profesor nĂ« Liceun e Korçës, antifashist, komandant formacionesh tĂ« armatosura tĂ« Ballit Kombetar, organizator tĂ« rezistencĂ«s antikomuniste, profesor universiteti nĂ« FrancĂ« dhe udhĂ«heqĂ«s i njĂ« force nacionaliste qĂ« kishte arritur tĂ« mbijetonte nĂ« mĂ«rgim. MirĂ«po programi i partive (socialistĂ«t + demokratĂ«t + socialdemoktratĂ«t)  ishte i tillĂ«, saqĂ« arriti ta neutralizojĂ« efektin e opozitĂ«s sĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« mbetur nga lufta civile nĂ« LuftĂ«n e DytĂ« BotĂ«rore. Natyrisht, kĂ«tu duhet marrĂ« nĂ« konsideratĂ« se idealistĂ« tĂ« njohur si Mit’hat FrashĂ«ri, Abaz Kupi, Muharrem Bajraktari, kishin kaluar nĂ« histori dhe pjesa e mbetur e nacionalistĂ«ve tĂ« pĂ«rçarĂ« si mos mĂ« keq kishte marrĂ« tatĂ«pjetĂ«n nĂ« mĂ«rgim. NdĂ«rsa Legaliteti ishte njĂ« forcĂ« gati e papĂ«rfillshme e pa kurrfarĂ« influence pĂ«rveçse kishte disa efekte nostalgjike nĂ« disa bij oficerĂ«sh zogollianĂ« qĂ« bĂ«nin parada groteske.
Influenca e mërgimtarëve nacionalistë në Shqipëri mbeti mjaft e vogël për shumë arsye. Së pari, sepse sistemi monist i kishte njollosur në mënyrë të rafinuar nacionalizmin, ndërkohë që kishte glorifikuar "internacionalizmin", kështu që brezat e lindur pas Luftës së Dytë Botërore në Shqipërinë e izoluar, kishin një përfytyrim krejt bardhë e zi për nacionalistët që qenë shpërndarë nga sytë këmbët nëpër Europë, Amerikë e Australi e ku mendohej të ishin shuar e harruar. Ndaj, shfaqja e tyre në kryeqytetin e tensionuar shqiptar kaloi pothuajse pa bërë ndonjë efekt. Por s'duhet harruar se qysh në vitin 1990 ishte hartuar programi i neutralizimit të këtyre forcave duke përfshirë edhe ato të ashtuqujtura Legaliteti. Pra, bijëzat e PPSH-së, si PS+PD+PSD+PR (e si në zinxhir bërthamor tashmë derivojnë me parti bijëza të reja), përdorën njëqind mënyra të sofistikuara që lojën e pushtetit pozitë-opozitë ta bënin ndërmjet vetes, e kurrë të mos linin që forcat e djathta të vërteta të organizoheshin deri në atë shkallë sa të përbënin një masë rreziku për interesat e tyre.
     Kungulleshka e Kuqe e ndarĂ« nĂ« katĂ«r pjesĂ«, duke u koloruar sipas ide-projektit ramizian, kishte kĂ«tĂ« detyrĂ« historike; njĂ«ra, PS-ja mori pĂ«rsipĂ«r vazhdimin e demaskimit tĂ« forcave nacionaliste me tĂ« cilat trembte popullin si me gogolin e pĂ«rrallave, ndĂ«rkohĂ« simotra e saj siameze PD-ja, i mbante nacionalistĂ«t pranĂ« si aleatĂ« tĂ« vegjĂ«l duke i mbikqyrur, imponuar, zvenitur, dekoloruar, pĂ«r tĂ« mos e lĂ«nĂ« kurrĂ« qĂ« tĂ« bĂ«het forcĂ« rivale.
     Pozicioni dhe programi antinacionalist i PS-sĂ« ishte i afishuar, ndĂ«rkohĂ« pozicioni dhe programi i PD-sĂ« ishte i kamufluar. MirĂ«po kjo e fundit, duke qenĂ« nĂ« pushtet, kur vinin nĂ« evidencĂ« çështje kardinale si ajo pĂ«r KosovĂ«n apo çështja e pronave, shkiste si ngjalĂ« nga ujrat blu tĂ« djathta nĂ« ujrat rozĂ« tĂ« PS-sĂ«, ndĂ«rsa pĂ«r çështje kombĂ«tare, kreu demokrat e kishte deklaruar nĂ« Krasna Montana se çështja e KosovĂ«s ishte çështje e brendshme e JugosllavisĂ«. Presidenti i asaj kohe njĂ«kohsisht bĂ«ri njĂ« futje spektakolare tĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« KonferencĂ«n e Vendeve Islamike, duke e lĂ«nĂ« diplomacinĂ« e qarqet Europiane me gojĂ« hapur. Edhe sot, nĂ« atĂ« konferencĂ« jemi, ndĂ«rkohĂ« qĂ« EuropĂ«n e kemi ende larg...
     NĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ«, forcat nacionaliste tĂ« grupuara nĂ« dy parti kryesore, Balli KombĂ«tar dhe Legaliteti, kishin rĂ«nĂ« nĂ« njĂ« gjumĂ« letargjik. KĂ«shtu dhe Partia Republikane e Godos-Mediut qĂ« kishte kontradikta me tĂ« dyja krahĂ«t. Pra kĂ«rkonin mbi tĂ« gjitha tĂ« mbijetonin dhe prandaj e pranonin me kĂ«naqĂ«si serumin e PD-sĂ« pĂ«r prani sado simbolike nĂ« parlament. GjatĂ« kohĂ«s qĂ« ishte nĂ« pushtet, kjo e fundit pĂ«rfitonte jo pak nga fasada e kĂ«tyre partive pĂ«r tĂ« theksuar gjoja tonet blu tĂ« djathta, qĂ« ishin aparenca e saj nĂ«pĂ«r tribuna mitingjesh. MirĂ«po qĂ«ndrimi ndaj pronĂ«s, e moskthimi i tokave pronarĂ«ve tĂ« ligjshĂ«m, ligji 7501,  krijuan hendekun e parĂ« serioz mes nacionalistĂ«ve dhe udhĂ«heqĂ«sve tĂ« PartisĂ« Demokratike nĂ« pushtet. Prej kĂ«saj çarjeje fitoi jo pak Partia Socialiste, qĂ« ishte katandisur si mos mĂ« keq pas futjes sĂ« liderit tĂ« saj Fatos Nano nĂ« burg pĂ«r korrupsion ekonomik me ndihmat e huaja pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«. U desh hartimi i njĂ« projekt-kushtetute, nĂ« tĂ« cilĂ«n parashikohej njĂ« pushtet autoritar e disi absolut i presidentit qĂ« jetonte euforinĂ« e vet nĂ« mes tĂ« njĂ« servilizmi e apatie totale tĂ« nĂ«punĂ«sve e tĂ« kuadrove tĂ« partisĂ« sĂ« vet.
     Gjysma rozĂ« e ish PPSH-sĂ« e ndjeu se ishte situata mĂ« e mirĂ« pĂ«r njĂ« revansh ndaj simotrĂ«s sĂ« vet siameze blu. Projektkushtetuta e rrĂ«zuar nga votimet nĂ« njĂ« referendum popullor i futi panikun militantĂ«ve tĂ« partisĂ« nĂ« pushtet, tĂ« cilĂ«t edhe ata rimorĂ«n revanshin e vet historik. NĂ« zgjedhjet e vitit 1996 militantĂ«t e partisĂ« nĂ« pushtet u treguan kaq shumĂ« tĂ« zellshĂ«m, sa thuajse harruan se zgjedhjet kanĂ« rregulla e ligje rigoroze e monitorohen, madje jo vetĂ«m nga masmedia vendase, por edhe nga pĂ«rfaqĂ«suesit e huaj. Dhe kĂ«shtu, hapur fare dhe me entuziazĂ«m bolshevik, shpĂ«rndaheshin fletĂ«votime tĂ« panumĂ«rta nĂ«pĂ«r duart e militantĂ«ve, tĂ« cilĂ«t i kthyen zgjedhjet nĂ« mitingje partiake bubulluese. Rezultati dihet. Pushteti nĂ« fuqi fitoi nĂ« mĂ«nyrĂ« spektakolare krejt ngjashĂ«m me fitoren e Frontit dhe komunistĂ«ve tĂ« Enver HoxhĂ«s nĂ« fundin e vitit 1945.
     KĂ«to zgjedhje sollĂ«n precedentin mĂ« tĂ« dĂ«mshĂ«m dhe tĂ« rrezikshĂ«m pĂ«r demokracinĂ« e brishtĂ« shqiptare. Ishte njĂ« kthim galopant pas i demokracisĂ« rrĂ«qethĂ«se. TĂ« huajt panĂ« se shqiptarĂ«t, çuditĂ«risht ishin vetĂ« kthyer nĂ« atmosferĂ«n e zgjedhjeve tĂ« diktaturĂ«s moniste, ku pushteti fitonte "NjĂ«zĂ«ri " me mbi 90 pĂ«r qind tĂ« votave. PrecedentĂ«t e absurditeteve tĂ« diktaturĂ«s ishin rikthyer si fantazma tĂ« frikshme nĂ« zgjedhjet e pranverĂ«s 1996.
     Forcat nacionaliste, edhe pse tĂ« pakta dhe pa influencĂ« tĂ« madhe nĂ« skenĂ«n e politikĂ«s shqiptare, u gjendĂ«n para njĂ« situate tĂ« paparashikuar. Edhe pse deri atĂ«herĂ« kishin pranuar tĂ« qĂ«ndronin nĂ«n hijen e PD-sĂ« nĂ« pushtet, pĂ«r shkak tĂ« interesave tĂ« sĂ« djathtĂ«s, ata nuk mund tĂ« pranonin qĂ« demokratĂ«t, aleatĂ« nĂ« pushtet, tĂ« operonin me mjete e stile tĂ« praktikuara dhunshĂ«m nga komunistĂ«t nĂ« monizĂ«m.
     I ndodhur pĂ«rpara kĂ«tij fakti tronditĂ«s, idealisti kombĂ«tar Abaz ErmĂ«nji, qĂ« udhĂ«hiqte (jo pa probleme) PartinĂ« e Ballit KombĂ«tar, refuzoi nĂ« mĂ«nyrĂ« kategorike tĂ« shkelte nĂ« parlamentin e sapozgjedhur. Pra e refuzonte vendin e deputetit qĂ« i kishte rezervuar e "djathta" pas "fitores sĂ« bujshme". Tek ky nacionalist, principet idealiste dhe respekti ndaj popullit, tĂ« cilin e konsideronte sovranin e vetĂ«m, ishin mbi interesat e partisĂ« sĂ« tij dhe mbi interesat e njĂ« vendi nĂ« parlament, paçka se i Ă«ndĂ«rruar nga çdo idealist qĂ« kĂ«rkon t’i shĂ«rbejĂ« Atdheut.
     Abaz ErmĂ«nji po jetonte njĂ« nga dilemat mĂ« tronditĂ«se tĂ« jetĂ«s sĂ« tij nĂ« skenĂ«n e politikĂ«s e tĂ« nacionalizmit. E dinte se kampi rozĂ« i PS, megjithĂ«se e sulmonte nĂ« mĂ«nyrat mĂ« tĂ« paprincipta, madje duke e quajtur Profesorin e moshuar deri dhe kriminel, do ta priste me brohori reagimin e tij.
     ÇfarĂ« duhet tĂ« bĂ«nte njĂ« nacionalist e idealist kombĂ«tar nĂ« njĂ« situatĂ« tĂ« tillĂ«? PrijĂ«si plak e luftĂ«tari gjysmĂ«shekullor i lirisĂ«, ndodhej si nĂ« mes tĂ« ShillĂ«s e KaribĂ«s sĂ« politikĂ«s!
     Deri atĂ«herĂ« kishte jetuar me shpresĂ«n se e djathta nacionaliste do tĂ« triumfonte drejtĂ«sisht e ndershmĂ«risht nĂ« ShqipĂ«ri. Po ky nuk ishte triumf. Ky ishte turp. E, pĂ«r mĂ« tepĂ«r, marrje nĂ«pĂ«r kĂ«mbĂ« e popullit. Sovrani ishte kthyer nĂ« çirak dhe mbi zverkun e tij kalĂ«ronin dhunuesit e zgjedhjeve tĂ« lira. Abas Ermenji, komandanti i çetave nacionaliste, profesor universiteti nĂ« FrancĂ« , i cili me aq kompetencĂ« kishte shkruar njĂ« libĂ«r madhor "Historia e ShqipĂ«risĂ«", kish njĂ« dinjitet tĂ« lartĂ« e nuk mund tĂ« lejonte qĂ« tĂ« shkeleshin parimet kushtetuese dhe parimet e lirisĂ«, pĂ«r tĂ« cilat kish luftuar tĂ«rĂ« jetĂ«n. Si nacionalist ishte afruar fillimisht me forcat demokratike, por nuk kishte arritur tĂ« kuptonte nĂ« fillimet e pluralizmit, se ShqipĂ«ria kishte rĂ«nĂ« viktimĂ« e skemĂ«s sĂ« KatovicĂ«s pĂ«r transferimin e pushtetit nĂ« tĂ« njĂ«jtat shtresa tĂ« privilegjuara tĂ« kastĂ«s komuniste, iniciuar kjo nĂ« zyrat hijerĂ«nda tĂ« Komitetit Qendror tĂ« PPSH. Edhe pse antikomunist i sprovuar nĂ« LuftĂ«n e DytĂ« BotĂ«rore dhe gjatĂ« dekadave tĂ« luftĂ«s sĂ« ftohtĂ«, ai kishte pranuar qĂ« t’i afrohej aleancĂ«s sĂ« djathtĂ«, nĂ« qendĂ«r tĂ« sĂ« cilĂ«s ishte Partia Demokratike edhe pse nĂ« udhĂ«heqje tĂ« kĂ«saj force politike qĂ«ndronin ish-komunistĂ« dhe pinjollĂ« tĂ« baballarĂ«ve qĂ« pĂ«r gjysmĂ« shekulli terrorizuan popullin shqiptar.
     Idealizmi kombĂ«tar dhe besimi nĂ« triumfin e demokracisĂ« e vuri Abas Ermenjin nĂ« njĂ« front me ata qĂ« lirisĂ«, demokracisĂ« dhe vetĂ« popullit ia kishin me tĂ« keq. Abas Ermenji nuk arriti ta nuhaste lojĂ«n e prapaskenave, nuk arriti gjithashtu tĂ« mblidhte rreth vetes pĂ«rkrahĂ«s idealistĂ«. E kĂ«shtu partia e tij, kundĂ«rshtarja mĂ« e rreptĂ« e PartisĂ« Komuniste tĂ« Enver HoxhĂ«s, mbeti njĂ« formacion politik i zbehtĂ« e me rol periferik.
     I ndodhur nĂ« njĂ« gjendje ku e ashtquajtura “e djathtĂ«” tek e cila mbahej shpresa i kish tradhĂ«tuar idealet e tij, luftĂ«tari plak i lirisĂ« nuk mund tĂ« bĂ«hej pjesĂ« e njĂ« loje cinike. Ai nuk mund tĂ« hynte nĂ« atĂ« Parlament, i cili nuk e kishte legjitimitetin e shprehjes sĂ« vullnetit tĂ« lirĂ« tĂ« popullit. Me popullin ishte luajtur. Populli ishte tradhĂ«tuar e pĂ«r mĂ« tepĂ«r, ishte nĂ«pĂ«rkĂ«mbur.
     Abas Ermenji ishte ndodhur pĂ«rballĂ« plumbave, por syri nuk i ishte trembur sepse e kishte taksur jetĂ«n pĂ«r idealin. Por tani, nĂ« pleqĂ«ri tĂ« vonĂ«, kur mendoi se arriti ta shohĂ« e jetojĂ« atĂ« ditĂ« tĂ« bardhĂ« tĂ« çlirimit tĂ« njeriut prej dhunĂ«s, pĂ«r tĂ« cilĂ«n luftuan por nuk e arritĂ«n burra tĂ« ndritur tĂ« kombit si Mit’hat FrashĂ«ri, veterani kombĂ«tar papritur, nĂ« maj 1996, ndjeu se diçka brenda tij po thyhej. LuftĂ«tari u lodh, u kĂ«rrus, sytĂ« iu mbyllĂ«n me dhembje sepse nuk mund tĂ« shihte se si po kryqĂ«zohej si Krishti, pĂ«r tĂ« dytĂ«n herĂ«, ideali i tij kombĂ«tar e populli i tij tĂ« pĂ«rgjunjej e tĂ« poshtĂ«rohej.
Demokrati Abaz Ermënji, i ndodhur në mes të dy forcave të errëta të rrjedhës bashkëkohore kombëtare, vendosi që si një kapiten i besnik, të mbytet bashkë me anijen e tij, pa ambicje për të dalë në bregun e kompromiseve të pamoralshme.
     U ul e shkroi, ashtu si dikur ishte shkruar Dekalogu i partisĂ« sĂ« tij nacionaliste Balli KombĂ«tar, Promemorjen e denoncimit tĂ« farsĂ«s sĂ« zgjedhjeve tĂ« 26 majit 1996, denoncimin e mashtrimit cinik qĂ« iu bĂ« popullit shqiptar, refuzimin e vendit tĂ« deputetit nĂ« parlamentin e turpit dhe hipokrizisĂ«, duke e lĂ«nĂ« kĂ«shtu pas vetes kĂ«tĂ« akt tĂ« lartĂ« qytetar, si testamentin e tij tĂ« fundit politik.
     KohĂ« mĂ« pas, veterani kombĂ«tar Abas Ermenji, do tĂ« mbyllte sytĂ« nĂ« Paris, i lĂ«nĂ« nĂ« harrim si atĂ«herĂ« dhe sot e kĂ«saj ditĂ«, sepse ishte mĂ« shumĂ« idealist kombĂ«tar se sa duhej nĂ« kĂ«tĂ« epokĂ« mjerane, kur shkĂ«lqimi i pĂ«rket yjeve tĂ« korrupsionit tĂ« politikĂ«s dhe klaneve mafioze, me ose pa pushtet.

Boston, Qershor 2004