08 September 2016

Përkujtohen në Tiranë Josif e Vasil Pani / nga Kolec Traboini


PĂ‹RKUJTOHEN NĂ‹ TIRANĂ‹ JOSIF DHE VASIL PANI
PĂ«rurohet libri kushtuar kĂ«tyre atdhetarĂ«ve “At e bir pĂ«r mĂ«mĂ«dhĂ«nĂ«”.

Nga KOLEC TRABOINI

PĂ«rurimi i njĂ« libri u bĂ« shkas qĂ« nĂ« Muzeun Historik KombĂ«tar tĂ« mblidhen dardharĂ« e devollitĂ«, por edhe shkrimtarĂ« e artistĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rkujtuar dy nga figurat mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« Komunitetit shqiptar tĂ« AmerikĂ«s, veprimtarĂ«ve e drejtues tĂ« ShoqatĂ«s “Vatra” Josif e Vasil Pani.
Libri është shkruar nga i biri i Vasil Panit, Sotiri, i cili jeton në Boston të Amerikës, pikërisht atje ku e kanë zhvilluar veprimtarinë atdhetare babai dhe gjyshi i tij.
Veprimtarinë e hapi Kolec Traboini, i cili është kujdesur për botimin e librit. Ai theksoi se përtej përurimit kemi përkujtimin e këtyre dy figurave që nuk kursyen asgjë për çështjen kombëtare dhe meritojnë nderim e respekt nga të gjitha brezat që do të vijnë. Është një libër historik me shumë interes, që jo vetëm meriton të lexohet por edhe e pasuron bibliotekën e pasionantëve të historisë kombëtare, në të cilën komuniteti shqiptaro-amerikan zë një vend të rëndësishëm
FjalĂ«n kryesore e mbajti Prof. Nasho Jorgaqi, shkrimtar e studiues, i cili e njeh mĂ« mirĂ« se kushdo veprimtarinĂ« e shqiptarĂ«ve tĂ« AmerikĂ«s dhe ka botuar veprĂ«n voluminoze pĂ«r jetĂ«n, veprimtarinĂ« e krijimtarinĂ« e Fan Nolit. MegjithĂ«se e kam njohur veprimtarinĂ« e Josif Panit, pĂ«r mua tha Profesor N. Jorgaqi, ky libĂ«r Ă«shtĂ« njĂ« vlerĂ« e veçantĂ«, sepse sillen kujtimet familjare gĂ«rshetuar aq mirĂ« me dokumente tĂ« shumta dhe origjinale. Mund tĂ« thosha, theksoi shkrimtari Nasho Jorgaqi, se ky libĂ«r ka ardhur nĂ« kohĂ«n e duhur, madje  historia e komunitetit shqiptar tĂ« AmerikĂ«s do tĂ« ishte i mangĂ«t pa kĂ«tĂ« libĂ«r pĂ«r Josif e Vasil Panin. NĂ« vazhdim ai solli fakte nga jeta e Josif Panit kĂ«tij njeri punĂ«tor por tĂ« pasionuar qĂ« bĂ«nte njĂ«kohĂ«sisht edhe punĂ«n e botuesit dhe tĂ« gazetarit. Ai ishte ndĂ«r veprimtarĂ«t e parĂ«, u njoh e bashkĂ«punoi me atdhetarin e madh Sotir Peci, ishte edhe mik i ngushte e  besnik i Faik KonicĂ«s. E çuditshme por e vĂ«rtetĂ«, vuri nĂ« dukje Profesor Nasho Jorgaqi, se Josif Pani ishte njĂ« njeri me ide tĂ« majta socialdemokrate,  ndĂ«rkohĂ« qĂ« dihet se Faik Konica ishte i djathtĂ« madje konservator, e megjithatĂ« ishin miq shumĂ« tĂ« ngushtĂ« e kurrĂ« nuk u prishĂ«n me njeri-tjetrin,  sepse tĂ« dy ishin atdhetar tĂ« mĂ«dhenj dhe punonin me pĂ«rkushtim pĂ«r kombin.
Ne vazhdim ai foli edhe pĂ«r Vasil Panin, vazhdimĂ«sinĂ« e ndritur tĂ« Josif Panit qĂ« Noli i madh e karakterizon atdhetar e bujar i madh e me shpirt tĂ« mirĂ«. Vasil Pani ishte zgjedhur kryetar i “VatrĂ«s” mĂ« shumĂ« se asnjĂ« njeri tjetĂ«r, nĂ« tre periudhat mĂ« tĂ« vĂ«shtira tĂ« cilat i pĂ«rballoi aq mirĂ« sa siç thoshte Noli po tĂ« mos qĂ« Vasil Pani shoqata “Vatra” do tĂ« kishte pushuar sĂ« qeni prej kohĂ«sh.
U sollĂ«n pĂ«rshĂ«ndetjet e shoqatĂ«s “Devolli” dega AmerikĂ« pĂ«r kontributin e autorit tĂ« librit Sotir Pani i cili, u tha,  vazhdon veprĂ«n e babait e gjyshit tĂ« vet. KĂ«tĂ« botim shoqata e vlerĂ«son njĂ« vlerĂ« e shtuar nĂ« veprimtarinĂ« e shqiptarĂ«ve tĂ« AmerikĂ«s.
Letërsia jonë dokumentare sot ka një vepër tjetër të re, tha në fjalën e tij Prof. Musa Kraja duke e përgëzuar autorin dhe duke vlerësuar dy figurat kombetare Josif e Vasil Pani, të cilët qëndrojnë krahas atdhetarëve të mëdhenj të periudhës së Pavarësisë e me pas.
E mori fjalën edhe Novrus Shtylla duke çmuar veprimtarinë e palodhur të Sotir Panit si vazhdues i denjë i babait dhe gjyshit të vet.
Nga Bostoni një grup emigrantesh shqiptare, Fuat Memelli, Jani Plasa, Kiço Çeku dhe Kostandin Mosko i dërguan një përshëndetje, të cilën e lexoi Kolec Traboini.
“Çdo 28 NĂ«ntor, te shtĂ«pia e Sotir Panit nĂ« DardhĂ«, Ă«shtĂ« ngritur flamuri shqiptar, ndĂ«rsa me ardhjen nĂ« AmerikĂ«, ngrihet te shtĂ«pia e tij kĂ«tu nĂ« Boston. Siç ka thĂ«nĂ« Fan Noli, ne mĂ«rgimtarĂ«t, vetĂ«m degĂ«t kemi nĂ« dhera tĂ« huaja, ndĂ«rsa rrĂ«njĂ«t i kemi nĂ« atdheun tonĂ«.” - thuhej ndĂ«r tĂ« tjera nĂ« letrĂ«n e emigranteve shqiptarĂ« nga Amerika.
TĂ« pranishmit i pĂ«rshĂ«ndeti autori i librit “At e bir pĂ«r mĂ«mĂ«dhenĂ«” Sotir Pani, i cili theksoi se e ndjente pĂ«r obligim tĂ« sillte kujtimet e dokumentat qĂ« me durim i kishte mbledhur, se pari pĂ«r rrethin familjar, por kur e pa se dorĂ«shkrimi kishte marrĂ« njĂ« formĂ« tĂ« plotĂ« vendosi ti botojĂ«. Ai falĂ«nderoi tĂ« pranishmit, shtĂ«pinĂ« botuese “Emal” dhe Muzeun Historik KombĂ«tar pĂ«r ketĂ« organizim qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« nderim dhe pĂ«rkujtim pĂ«r Josif e Vasil Panin qĂ« tĂ«rĂ« ja kushtuan Atdheut.

Po kush kanë qenë Josif e Vasil Pani:
Nga fundi i shekullit 19-tĂ« i riu nga Dardha e Korçës Josif Ligor Pani emigroi ca kohĂ« nĂ« Greqi ku ra nĂ« kontakt me atdhetarĂ«t shqiptarĂ«. Por atje u konfliktua me qarqet shovinistĂ« tĂ« fqinjit tĂ« jugut dhe vendosi tĂ« shkojĂ« emigrant nĂ« AmerikĂ« nĂ« vitin 1903. Josifi qe ndĂ«r veprimtarĂ«t e parĂ« e mĂ« tĂ« njohur pĂ«r çështjen shqiptare. Veprimtaria e tij kishte dy drejtime kryesore, organizator shoqatash atdhetare qĂ« mĂ« pas do tĂ« formonin “VatrĂ«n” dhe botues gazetash e revistash nĂ« gjuhĂ«n shqipe. Ishte botues i gazetave “Sazani” dhe “DrejtĂ«sia” si dhe autor i librit “Adriatiku dhe lufta europiane” . Gjithashtu autor i plot shkrimeve nĂ« gazetĂ«n “Dielli”.  Josif Pani ishte bashkĂ«punĂ«tor i ngushtĂ« me Faik KonicĂ«n, me tĂ« cilin e lidhte njĂ« miqĂ«si e madhe. Aq tipike ishte kjo miqĂ«si sa qĂ« Faik Konica nuk pranonte tĂ« dilte nĂ« fotografi me ndonjĂ« tjetĂ«r, kĂ«tĂ« privilegj ia ka bĂ«rĂ« vetĂ«m gazetarit e botuesit Josif Pani.  NĂ«n shĂ«mbullin e Faikut, Josif Pani njihet pĂ«r polemikat e forta me greket e AmerikĂ«s por edhe me shqiptarĂ«t qĂ« punonin pĂ«r GreqinĂ« nĂ« dĂ«m tĂ« çështjes shqiptare. Josif Pani jepte kontribut tĂ« madh edhe nĂ« FederatĂ«n “Vatra” deri sa kĂ«tĂ« veprimtari atdhetare  do ta vazhdonte i biri Vasil Pani. NĂ« vitin 1922 kthehet nĂ« Atdhe, nĂ« fshatin DardhĂ«. Ă‹shtĂ« e njohur lidhja e miqĂ«sia e tij me Hil Mosin qĂ« aso kohe ishte prefekt i Korçës dhe ndihmoi pĂ«r hapjen e rrugĂ«s Korçë -DardhĂ« nĂ« vitin 1929. Faik Konica kur e mori vesh se Josif Panit kishte vdekur nĂ« DardhĂ« tĂ« Korçës mĂ« 14 maj 1934, ka shkruar:“Josif Pani, ish njĂ« shqiptar me karakter tĂ« shĂ«ndoshĂ«, njĂ« nacionalist me ndjenja tĂ« kĂ«thjellta, bashkĂ«puntor i imi i vjetĂ«r dhe njĂ« mik i patundur.”
Vasil Josif Pani ishte fare i ri kur në vitin 1912 u kthye nga Amerika në Shqipëri dhe u fut në radhët e luftëtarëve të çetës së Themistokli Gërmenjit. Mori pjesë në luftë kundër forcave andarte greke që donin të pushtonin Korçën e fshatrat përreth. Qëndroi në çetat atdhetare edhe në vitet 1913-1914, por edhe në xhandarmërinë e qytetit në ruajtjen e rendit, e më pas do të shkonte përsëri në Boston të Amerikës pranë babait të vet.
NĂ« gazetĂ«n “DrejtĂ«sia” 1920, atdhetari Naum Cerja ka shkruar:“Josifi (Pani) nuk e kurseu djalin e tij, por e bĂ«ri therror nĂ« altarin e atdheut  si Abrahami Isakun dhe e dĂ«rgoi shpresĂ«n dhe ngushĂ«llimin e pleqĂ«risĂ«, Vasilin, 19 vjeçar, tĂ« mbrojĂ« truallin e shenjtĂ« tĂ« Atdheut me krahĂ«rorin dhe gjakun e tij.”
Vasil Pani ka hapur asokohe njĂ« restorant tĂ« madh nĂ« Boston, i cili u bĂ« qĂ«ndra ku mblidheshin shqiptarĂ«t dhe veprimtarĂ«t e “VatrĂ«s” me Fan Nolin dhe Faik KonicĂ«n. Vasil Pani njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« fitimit nĂ« restorant e kalonte pĂ«r FederatĂ«n “Vatra”, sa edhe Noli do ta pranonte se, tĂ« mos ishte Vasil Pani Federata Panshqiptare “Vatra” do tĂ« ishte shuar e harruar. Duke i njohur meritat, anĂ«tarĂ«t e FederatĂ«s e zgjodhĂ«n fillimisht pĂ«r 10 vjet kryetar i “VatrĂ«s. Por u zgjodh dhe dy herĂ« tĂ« tjera.  Vdiq papritur mĂ« 11 dhjetor 1947 nĂ« moshĂ«n 52 vjeçare. FjalĂ«t e shprehura nga shqiptarĂ«t e AmerikĂ«s pĂ«r kĂ«tĂ« humbje tĂ« madhe janĂ« me tĂ« vĂ«rtetĂ« prekĂ«se. VetĂ« Fan S. Noli pĂ«r kĂ«tĂ« figurĂ« tĂ« Komunitetit Shqiptar nĂ« AmerikĂ«,  ka vĂ«nĂ« nĂ« dukje tre kategori ku mund tĂ« ndahej jeta e tij: Vasil Pani patriot, Vasil Pani si besnik, dhe Vasil Pani si shpirtmirĂ« pĂ«r ta pĂ«rmbyllur me fjalĂ«t: 
“Vasil Pani ka qenĂ« kurdoherĂ« nĂ« krye tĂ« taborit tĂ« ShqiptarizmĂ«s.”

 TiranĂ«, 8 shtator 2016

LAJMI I MUZEUT HISTORIK KOMBETAR
“At e bir pĂ«r mĂ«mĂ«dhenĂ«”, historia e panjohur promovohet nĂ« Muzeun KombĂ«tar

Historia e panjohur promovohet nĂ« ambientet e Muzeut Historik KombĂ«tar. Jeta e vepra e Josif dhe Vasil Panit, bashkĂ«punĂ«torĂ« tĂ« afĂ«rt tĂ« Fan Nolit dhe Faik KonicĂ«s vjen kĂ«shtu nĂ«pĂ«rmjet njĂ« libri tĂ« ri. NĂ« prag tĂ« vjeshtĂ«s 2016 vjen pĂ«r lexuesit libri me titull “At e bir pĂ«r mĂ«mĂ«dhenĂ«” i shkruar nga Sotir Pani, pĂ«rgatitur pĂ«r botim nga Kolec Traboini nĂ« serinĂ« e botimeve Pantheon, nga shtĂ«pia botuese Emal. NjĂ« libĂ«r ky qĂ« veç jetĂ«shkrimit ka edhe njĂ« mori dokumentesh me shumĂ« vlerĂ« e qĂ« mbase pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« bĂ«hen tĂ« njohura pĂ«r lexuesin shqiptar. NĂ« kĂ«tĂ« libĂ«r kemi dy kapituj kryesorĂ« pĂ«r dy jetĂ« atdhetarĂ«sh, por qĂ« kanĂ« njĂ« pĂ«rputhshmĂ«ri, sepse tĂ« dy kĂ«ta kishin njĂ« veprimtari dhe njĂ« ideal tĂ« pĂ«rbashkĂ«t. Josif Pani, ky mik pĂ«r kokĂ« i Faik KonicĂ«s, ishte ndĂ«r themeluesit e shoqatave tĂ« para shqiptare nĂ« Boston, mĂ« pas edhe i VatrĂ«s, ndĂ«rsa i biri Vasil Pani, do tĂ« ishte ai qĂ« do tĂ« mbante tĂ« gjallĂ« kĂ«tĂ« shoqĂ«ri shqiptarĂ«sh pĂ«r vite me radhĂ«. “At e bir pĂ«r mĂ«mĂ«dhenĂ«” Ă«shtĂ« njĂ« libĂ«r me plot ngjarje jo vetĂ«m pĂ«r dy figurat e mĂ«dha atdhetare Josif e Vasil Pani, qĂ« shteti shqiptar i ka vlerĂ«suar e dekoruar, por Ă«shtĂ« i mbushur me plot fakte, dokumente, fotografi dhe pĂ«rshkrime tĂ« veprimtarive nga jeta e Komunitetit Shqiptar tĂ« AmerikĂ«s. Me 260 faqet e tij, libri Ă«shtĂ« njĂ« histori e gjallĂ«, e dokumentuar qĂ« i shton njohuritĂ« edhe pĂ«r shoqatĂ«n atdhetare “Vatra”, e quajtur dhe Qeveria Shqiptare nĂ« mĂ«rgim. Kolec Traboini u shpreh se, “Ă‹shtĂ« njĂ« libĂ«r historik me shumĂ« interes, qĂ« jo vetĂ«m meriton tĂ« lexohet por edhe e pasuron bibliotekĂ«n e pasionantĂ«ve tĂ« historisĂ« kombĂ«tare, nĂ« tĂ« cilĂ«n komuniteti shqiptaro-amerikan zĂ« njĂ« vend tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m”. GjatĂ« ceremonisĂ« sĂ« promovimit folen dhe prof. Nasho Jorgaqi si dhe Prof. Musa Kraja.

01 September 2016

Napolon Bonoparti: Me gratë flasë frengjisht, me burrat flas shqip



NAPOLON BONOPARTI: 
ME GRATĂ‹ FLAS FRĂ‹NGJISHT, ME BURRAT FLAS SHQIP

Napoleon Bonaparti është një nga strategët më të mëdhenj ushtarakë që ka nxjerrë njerëzimi. Ai meriton që të vihet pranë burrave të tjerë të mëdhenj, pasi arriti të pushtojë monarkitë më të mëdha të Evropës, si atë gjermane, austriake, madje dhe vetë Rusinë, sepse hyri në Moskë, dhe nuk ishte faji i tij që car Aleksandri nuk doli të luftonte, gjë që e mërziti Bonapartin dhe e detyroi të linte Rusinë.

Bonaparti ka meritën se vuri në zbatim në vendet e pushtuara feudale konservatore e evropiane idetë e revolucionit francez. Po të mos ishin pushtuar këto vende nga Napoleoni, me siguri Evropa dhe bota nuk do të ishin kështu siç janë sot, sepse me luftën e tij theu zinxhirët e hekurt të feudalizmit Mesjetar, që bëheshin pengesë për zhvillimin e kapitalizmit dhe të qytetërimit botëror. Pra Napoleoni nuk ishte vetëm ushtarak i zoti, por edhe politikan, pasi në vendet që pushtoi vendosi parimet kryesore të shtetit modern, që lindi me revolucionin anglez, amerikan dhe francez.

Ai i ka dhĂ«nĂ« qytetĂ«rimit botĂ«ror mĂ« shumĂ« se sa mund tĂ« imagjinohet, sepse reformat e tij qĂ« bazoheshin nĂ« idetĂ« iluministe tĂ« Revolucionit Francez, tĂ« cilat kishin tĂ« bĂ«nin me barazinĂ« e shtetasve, lirinĂ«, tĂ« drejtĂ«n e pronĂ«s etj., zgjuan popujt e shtypur nga feudalizmi prej shekuj. Revolucionet qĂ« pĂ«rfshinĂ« EvropĂ«n nĂ« vitin 1848, janĂ« quajtur ndryshe dhe si “pranvera e popujve”. Ato janĂ« meritĂ« e reformave tĂ« Napoleonit, sepse me rĂ«nien e tij nga pushteti nĂ« vitin 1814-1815, reformat qĂ« ai kreu i anulluan nga mbretĂ«rit feudalĂ« qĂ« u rikthyen nĂ« fron. Por njerĂ«zit u zgjuan, nga tĂ« drejtat qĂ« u dha Napoloni, dhe nuk do tĂ« pranonin qĂ« tĂ« ribujkrobĂ«roheshin pĂ«rsĂ«ri, ndaj u rebeluan pĂ«r t’i fituar kĂ«to tĂ« drejta.

Cila është origjina e këtij burri të madh?

Napoloni ka lindur në Korsikë, e cila një vit pas lindjes së tij kaloi nën sovranitetin francez. Lindi në një familje të vogël fisnikësh që nuk gëzonin pasuri të mjaftueshme për të jetuar normalisht. Sot është pranuar që nuk ishte francez, edhe pse bëri shumë për Francën.
1. – Shatobrion njĂ« studiues i famshĂ«m francez i kohĂ«s, ka ngulur kĂ«mbĂ« pĂ«r origjinĂ«n e huaj tĂ« Napolonit. Ai ka qenĂ« i bindur se ishte i huaj, por nĂ«se do tĂ« ishte italian, do ta kishte theksuar.
2 - JanĂ« studiuesit francezĂ« ata qĂ« kanĂ« komentuar origjinĂ«n shqiptare tĂ« Napoleonit. Myfit bej Libohova nĂ« librin e tij “Ali PashĂ« Tepelena” tĂ« botuar nĂ« gjuhĂ«n turke thotĂ« se Adolf Thiers qĂ« ka shkruar historinĂ« e Revolucionit Francez, pra qĂ« Ă«shtĂ« njohĂ«s i mirĂ« i kĂ«saj epoke se kishte jetuar afĂ«r kĂ«saj kohe dhe qĂ« mĂ« vonĂ« do tĂ« bĂ«hej president i FrancĂ«s, flet pĂ«r origjinĂ«n shqiptare tĂ« Napolonit. Ai citon Thiers, i cili thotĂ« se “kur Josef Bonoparti vĂ«lla i madh i Napolon Bonopartit u bĂ« mbret i Napolit nĂ« vitin 1806, shqiptarĂ«ve tĂ« Napolit qĂ« shkuan pĂ«r t’i uruar mirseardhjen, u tha edhe familja Bonoparti Ă«shtĂ« me origjinĂ« arbĂ«reshe”.
3 – NĂ« fakt, Myfit bej Libohova, nĂ« lidhje me shpjegimin e Adolf Thiers shton se “Sipas hetimeve tĂ« bĂ«ra del se Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« familja Bonoparti Ă«shtĂ« me origjinĂ« arbĂ«reshe. NĂ« shekullin XV rreth 100.000 shqiptarĂ« tĂ« larguar nga viset shqiptare tĂ« ShqipĂ«risĂ«, u vendosĂ«n nĂ« More. Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« enciklopedive greke nĂ« shek. XIV-XV nĂ« Peloponez kanĂ« jetuar me mijĂ«ra shqiptarĂ«, tĂ« cilĂ«t kanĂ« qenĂ« vendosur nĂ« krahinĂ«n malore tĂ« Manit, por sipas tyre kĂ«ta shqiptarĂ« kanĂ« ardhur nga ShqipĂ«ria. Ata qĂ«ndruan aty pĂ«r rreth 100 vjet. ShqiptarĂ«t luftuan me Turqit, dhe pas vrasjes sĂ« prijĂ«sit tĂ« tyre me origjinĂ« nga Himara, PjetĂ«r Bua ikĂ«n pĂ«r nĂ« Itali.
Ikja e shqiptarëve të Peloponezit është përjetuar në këngën Moj e bukura More që e këndojnë edhe sot shqiptarët kudo që janë, sidomos ata ta Italisë.
Myfit bej Libohova thotĂ« se “Ă«shtĂ« fakt qĂ« shqiptarĂ«t nĂ« KorsikĂ« formuan njĂ« fshat, siç Ă«shtĂ« fakt se paraardhĂ«si i Napolonit ishte nga ky fshat arbĂ«resh”.
4 – NjĂ« aristokrate franceze qĂ« jetoi nĂ« kohĂ«n e Napolonit, dukesha d’Arbantes gruaja e njĂ« nga gjeneralĂ«ve mĂ« tĂ« aftĂ« dhe mĂ« besnik tĂ« Napolonit nĂ« librin e saj “Revolucioni, Perandoria dhe Restaurimi” thotĂ« se Napolon Bonapartin e njeh sĂ« afĂ«rmi dhe qĂ« tĂ« dy janĂ« me origjinĂ« nga zona e Manit nĂ« Peloponez”. Ajo pĂ«rmend, gjithashtu, dhe interesimin e beut tĂ« Manit qĂ« Bonoparti tĂ« çlirojĂ« nga Turqit, Manin vendlindjen e gjyshĂ«rve tĂ« tyre. NĂ« fakt, kjo dukeshĂ«, burri i sĂ« cilĂ«s ishte mik i afĂ«rm i Napolonit e shkroi librin nĂ« kohĂ«n qĂ« jetonte Naploni, dhe fakti qĂ« ai nuk i pĂ«rgĂ«njeshtroi, tregon se kĂ«to fakte janĂ« tĂ« vĂ«rteta.
5 – Studiuesi francez me origjinĂ« nga Korsika, Rober D’Angely nĂ« veprĂ«n e tij Enigma e quan Bonopartin shqiptar, ashtu si Aleksandrin e Madh dhe Aleksandrin tjetĂ«r. Ky studiues Korsikan, njĂ« njohĂ«s i mirĂ« i shqipes dhe i shqiptarĂ«ve, ka thĂ«nĂ« me plot gojĂ«n se Napoloni ishte shqiptar. Ai sqaron se mbiemri i vĂ«rtetĂ« i Napolonit ka qenĂ« KalĂ«miri, i cili Ă«shtĂ« deformuar nga grekĂ«t gjatĂ« kohĂ«s 100-vjeçare qĂ« familja e tij jetoi atje si Kalomeros, qĂ« do tĂ« thotĂ« ana e mirĂ« qĂ« u pĂ«rkthye nĂ« italisht si Buonaparte. Pra, qĂ« mbiemri i tij i vĂ«rtetĂ« Ă«shtĂ« Napolon KalĂ«miri e nĂ«se do tĂ« pĂ«rkthehej nĂ« italisht do tĂ« ishte Naplon Buoncavalo, dhe jo Napolon Buonaparte.
6 – NĂ« ditarin e tij Napoloni shkruan, se kur po shkonte nĂ« njĂ« betejĂ« detare kundĂ«r Albionit, pra AnglisĂ«, i lutet qĂ« me tĂ« tĂ« ishin tĂ« gjithĂ« paraardhĂ«sit e tij dhe pĂ«rmend aty Ene Dardanidin, Akilin dhe OdisenĂ«. Pra, pĂ«rmend Trojanin Ene nga fisi i tĂ« cilĂ«ve janĂ« DardanĂ«t e sotĂ«m, pra njĂ« pjesĂ« e madhe e racĂ«s shqiptare tĂ« mbetur sot nĂ« Ballkan, i kĂ«rkoi ndihmĂ« OdisesĂ« qĂ« ishte njĂ« shqiptar tjetĂ«r nga Epiri Pellazg, po ashtu Akilit nga Thesalia dhe Fthija Pellazge. KĂ«to tregojnĂ« se ai e dinte shumĂ« mirĂ« origjinĂ«n e tij shqiptare dhe u kĂ«rkonte ndihmĂ« kĂ«tyre heronjve. Po kĂ«shtu, ai donte t’i ngjante Aleksandrit tĂ« MaqedonisĂ« njĂ« tjetĂ«r shqiptari, dhe kur shkoi nĂ« Egjipt vizitoi vendin ku ka qenĂ« varrosur Aleksandri, dhe thuhet se urdhĂ«roi tĂ« gjithĂ« ushtarĂ«t ta linin vetĂ«m nĂ« dhomĂ«.
8 – NjĂ« fakt i tĂ«rthortĂ« Ă«shtĂ« se kur zgjodhi simbolin e perandorisĂ« sĂ« tij francezĂ«t i afruan gjelin dhe luanin, ndĂ«rsa ai zgjodhi shqiponjĂ«n, njĂ« simbol mijĂ«ra vjeçar tĂ« racĂ«s shqiptare, qĂ« edhe sot e kanĂ« nĂ« flamurin dhe nĂ« emrin e shtetit tĂ« tyre. ShqiponjĂ«n – thoshte e kanĂ« pasur simbol perandorĂ«t romakĂ«, paraardhĂ«sit e mi, por nĂ« fakt, shqiponjĂ«n e vendosĂ«n nĂ« perandorin romake perandorĂ«t ilirĂ« tĂ« RomĂ«s, qĂ« do tĂ« thotĂ« se Napoloni i dinte mirĂ« paraardhĂ«sit e tij.
8 – Robert D’Angely vĂ« nĂ« dukje se Napoloni u bĂ«nte shpesh vizita familjeve shqiptare nĂ« MarsejĂ«, qĂ« kishin ardhur nga ShqipĂ«ria, Greqia apo Italia. Pse duhet ta bĂ«nte njĂ« gjĂ« tĂ« tillĂ«? Ç’e lidhte me shqiptarĂ«t? Ka vende nĂ« EvropĂ« sot qĂ« nuk i njohin fare se kush janĂ« shqiptarĂ«t dhe nga bie ShqipĂ«ria, ndĂ«rsa ai i njihte dhe u bĂ«nte vizita.
9 – Sipas prof. Eqrem Çabej “NjĂ«ri nga gjeneralĂ«t mĂ« besnikĂ« tĂ« Napolon Bonapartit ka qenĂ« edhe marshalli Ney. NjĂ«ri me trup tĂ« madh qĂ« nga gjatĂ«sia ia kalonte shumĂ« perandorit. Thuhet se ky i fundit kur e qortonte, Ney-in, i thoshte se do t’ia shkurtonte ndryshimin qĂ« kishte me tĂ« nĂ« trup, dhe fjalĂ«t i shoqĂ«ronte me disa fjalĂ« nĂ« njĂ« gjuhĂ« tĂ« huaj, qĂ« marshalli Ney e shokĂ«t e tij nuk e kuptonin”. Cila ishte ajo gjuhĂ«? Se po tĂ« ishte italisht padyshim qĂ« do ta kuptonin qĂ« bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r italishten. Pa dyshim gjuha shqipe qĂ« flitej krahas italishtes nĂ« shumĂ« territore tĂ« saj.
10 – Ai gjithashtu, pati marrĂ«dhĂ«nie tĂ« mira me Ali TepelenĂ«n, tĂ« cilin e ndihmoi pĂ«r tĂ« ngritur njĂ« ushtri tĂ« tijĂ«n dhe njĂ« fonderi pĂ«r derdhjen e topave dhe barutit. Napoloni dĂ«rgoi konsull nĂ« JaninĂ«, nĂ« kundĂ«rshtim me PortĂ«n dhe de fakto e njihte atĂ« si kryeqytet tĂ« ShqipĂ«risĂ«. Ai donte qĂ« ShqipĂ«ria tĂ« ishte njĂ« shtet i pavarur nga Turqia.
11 – TĂ« dhĂ«nat historike flasin se ka pasur njĂ« legjion shqiptar nĂ« ushtrinĂ« e tij tĂ« cilin e ka mbajtur si gardĂ« personale, sepse ata i kishte mĂ« tĂ« besuar.
12 – Familja Bonoparti nĂ« Itali ka pasur marrĂ«dhĂ«nie me shqiptarĂ«t, kĂ«shtu njĂ« vajzĂ« e familjes sĂ« famshme Durrsaku, ka qenĂ« martuar me Gabriel Bonopartin, me tĂ« cilin pati njĂ« djalĂ«, Jerom Bonopartin. GjatĂ« qeverisjes sĂ« ItalisĂ« nga Napoloni, shqiptarĂ«t e familjes Durrsaku i ngriti nĂ« detyra tĂ« larta. KĂ«shtu, Francois Luis Jerom Durazzo u bĂ« kont i perandorisĂ« sĂ« Napolonit, dhe senator nĂ« 1808. Eshtrat e tij pĂ«r meritat e mĂ«dha prehen nĂ« Panteonin francez ku prehen burrat mĂ« tĂ« mĂ«dhenj tĂ« FrancĂ«s. Po kĂ«shtu, njĂ« tjetĂ«r shqiptar i kĂ«saj familjeje Gaetano Gian Luca Durazzo u bĂ« kont i perandorisĂ« frĂ«nge, mori titullin e patricit dhe u dekorua me urdhrin e kavalierit tĂ« legjionit tĂ« nderit, arriti tĂ« bĂ«hej dhe çamberleni i perandorisĂ« frĂ«nge.
13 – Aristidh Kola nĂ« librin e tij “Arvantasit” thotĂ« se kur e pyetĂ«n Napolonin se cilĂ«n gjuhĂ« konsideronte mĂ« tĂ« bukur u pĂ«rgjigj “Kur flas me gra, mĂ« pĂ«lqen tĂ« flas frĂ«ngjisht dhe kur flas me burrat e mi mĂ« pĂ«lqen tĂ« flas shqip”
Pra, të dhënat direkte ose indirekte flasin për origjinën shqiptare të Napolonit të Madh, por ende ka vend që secili të thotë mendimin e tij në bazë të fakteve.
Napoloni u martua me njĂ« vejushĂ« tĂ« quajtur Jozefina, e cila ishte me fĂ«mijĂ« dhe mĂ« e madhe sesa ai nĂ« moshĂ«. Ai ishte i dashuruar marrĂ«zisht pas saj, aq sa nuk i shikonte fare difektet, dhe deri diku imoralitetin e saj. Pas kĂ«saj ai u martua me princeshĂ«n bukuroshe austriake pĂ«r arsye politike dhe jo sepse nuk e donte JozefinĂ«n. Ai deri nĂ« momentet e fundit tĂ« jetĂ«s nuk e ndau nga mendja fiksimin JozefinĂ«. Me princeshĂ«n austriake pati djalin trashĂ«gimtar qĂ« se trashĂ«goi kurrĂ« tĂ« atin. Napoloni II i cili vdiq nĂ« moshĂ« tĂ« re, rreth tĂ« 20, dhe qĂ« Napoloni nuk e pa mĂ« kurrĂ« qĂ« nga dita qĂ« e la kur ishte foshnjĂ« pĂ«r tĂ« ikur nĂ« njĂ« ishull tĂ« vetmuar. Adolf Hitleri ia çoi eshtrat e tĂ« birit nga Austria nĂ« FrancĂ« pĂ«r ta varrosur pĂ«rjetĂ«sisht pranĂ« tĂ« atit tĂ« tij, aty ku ndodhet edhe sot. Ă‹shtĂ« pĂ«r t’u çuditur veprimi i njĂ« fashisti si Hitleri kur dihet se Franca me Napoleonin e pushtoi GjermaninĂ«. Kjo i mbetet historisĂ« pĂ«r ta gjykuar. NĂ« histori mbetet si njĂ« nga strategĂ«t mĂ« tĂ« mĂ«dhenj tĂ« tĂ« gjitha kohĂ«rave dhe e meriton plotĂ«sisht tĂ« quhet i madh. Djali i vĂ«llait tĂ« Napoleonit me vajzĂ«n e JozefinĂ«s, gruas sĂ« tij, u bĂ« perandori i FrancĂ«s me emrin Napoloni III. 

Gazeta InfoPress 2016