30 August 2014

Mendime për librin"Çamëri, zemra ime" nga Bilal Maliqi


ZËRAT POETIKË PËR ÇAMËRINË 
 "Çamëri zemra ime" përg. F.Kulli dhe K.Traboini, Pantheon Books, 220 f.,
Tiranë-Prishtinë 2014.

Nga Bilall Maliqi

Çamëria plagë e pashëruar, sikurse edhe pjesët e tjera të coptuara shqiptare nëpër kabinete kabinetarësh, të cilët patën, e kanë edhe më tutje fatin e kësaj pjese të degdisur të etnisë janë të vetmuara, të përlotura, të shkelura, të ngopura me padrejtësi të natyrave të ndryshme në çdo sferë të jetës shoqërore ekonomike, politike dhe kulturore dhe si të tilla në zemrat tona pasqyrojnë dhembje emocionale, të cilat vazhdojnë edhe më tutje të trokasin në zemër dhe në shpirtrat tanë e sidomos në shpirtrat e atyre që përmes vargjeve qoftë poetike, qoftë edhe në shkrime të karaktereve të ndryshme këto dhembje t’i paraqesin emocionalisht si përkushtim shpirtëror për këtë pjesë të këtij nënqielli që flet shqip.
Këto inspirime emocinale poetët i kanë paraqitur nëpër kohë dhe situate të ndryshme duke i shkruar kështu kësaj pjese shqiptare vargje dhembjeje për vëllezërit e tyre jashtë sinoreve të shtetit natyral shqiptar, por edhe poetët çam siç është poeti i madh Bilal Xhaferri, mandej brezat tjerë të poetëve me origjinë çame si Fatime Kulli, Arben Kondi, Bedri Myftari, Agim Bajrami, Ahmet Mehmeti, Namik Selmani etj., japin një pasqyrë panoramike për vendin e tyre, për vendlindjet e ndara me gurëzinj e me kufij ndarës e përçarës.

Antologjia

Për Çamërinë janë shkruar edhe më parë Antologji poetike, ku në dhjetë vjetshin e fundit janë publikuar tri sosh, njëra nga poeti Ali Podrimja, tjetra e hartuar nga Ahmet Mehmeti, e tani Antologjia më e re e hartuar nga poetja Fatime Kulli dhe nga poeti Kolec Traboini me titull „çamëri zemra ime“, vjen në  100 vjetorin e konferencës së Londrës, konferencë kjo kobzezë si për këtë pjesë, por edhe për pjesët e tjera të shkëputura shqiptare kur ju shkëputën Shqipërisë një pjesë bukur e mirë e territorit të saj dhe iu falën shteteve përreth Shqipërisë.
Antologjia në fjalë është përkushtuese për çamërinë, për çamët e ndarë me shekuj të tërë nga trungu shqiptar. Së lexuari të kësaj vepre të rrallë para nesh na del Camëria, na  dalin peizazhe malli, na pasqyrohen vuajtje shpirtërore të çamëve, na dalin varg padrejtësish të panumërta që iu kanë bërë dhe që po u bëhen nga shteti grek siç e kemi edhe rastin e shkeljeve të të drejtave të shqiptarëve në Mal të Zi, në Maqedoni e në Luginën e Preshevës. E këta protagonist poetik janë këtu, janë brenda kopertinave të këtij libri, kanë mall për këtë pjesë, kanë dhembje shpirtërore për vëllezërit e tyre e të gjitha këto i kanë vargëruar në vargje poetike të cilat janë plot ndjenja, plot dhembje, plot lotë dhe janë përkrahëse të një bashkimi, e cila është edhe mesazhi poetik i shumicës së poetëve dhe të poezive në këtë vepër antologjike.
Në këtë libër janë të përfshira poezi të poetëve çam, poetëve nga Maqedonia, nga Kosova, nga Mali i Zi dhe nga Lugina e Preshevës, të cilët me vargjet e tyre treguan seriozitetin e tyre si në gjetje të brumit poetik përkushtues, por edhe në forcimin e vargjeve të poezive të tyre për këtë pjesë të etnikumit shqiptar.
Poezitë e librit kanë mesazh të qartë , shpërfaqin zërat poetik të tyre, kanë forcë shprehëse mbi të gjitha kanë guximin dhe rebelimin poetik karshi atyre që bënë ndarje, coptime dhe padrejtësi të panumërta karshi popllatës çame.

Kush shkroi për Çamërinë?!...

Në këtë libër të veçantë, të rrallë dhe përkushtues shkruan poetë nga vise të shumta shqiptare të cilët shpërfaqën botën e tyre imagjinative letrare e përkushtuese për këtë pjesë shqiptare të nëpërkëmbur, e këta poetë janë:
/Aristidh Kola/, /Bilal Xhaferri/, /Ali Podrimja/, /Abdyl Kadolli/, /Abdullah Konushevci/, /Abdulla Zeneli/, /Agim Bajrami/, /Agim Mato/, /Agim Desku/, /Ahmet Mehmeti/, /Anila Dahriu/, /Anjeza Sakaj/, /Arben Kondi/, /Bedri Myftari/, /Bilall Maliqi/, /Brahim Avdyli/, /Fatime Kulli/, /Fatos Mero Rrapaj/, /Fatmir Terziu/, /Fatmir Muja/, /Fehmi Berisha, /Gëzim Ajgeraj/, /Gjoke Beci/, /Hajdin Morina/, /Halil Qendro/, /Hasan Qyqalla/, /Haxhi Muhaxheri/, /Ilam Berisha/, /Iliriana Sulkuqi/, /Keidi Seidini/, /Koçi Petriti/, /Kolec Traboini/, /Laureta Petoshati/,/Lek Dushi/,/Mardena Kelmendi/,/Mehmet Ismail Sejko/,/Miltiadh Davidhi/, /Moikom Zeqo/,/Muhamet Luma/, /Mujo Buçpapaj/, /Murat Gashi/, /Naim Kelmendi/, /Namik Mane/, /Namik Selmani/, /Nexhip Ejupi/, /Petraq Risto/, /Petraq Kote/, /Piro Kuqi/, /Qazim Shemaj/, /Qerim Skenderaj/, /Ramiz Kuqi/, /Rajmonda Mojsiu/, /Rita Saliu/, /Rudi Berisha/, /Rustem Geci/, /Sazan Goliku/, /Shaip Emërllahu/, /Shaip Beqiri/, /Shahadije Lohaj/, /Sheremet Prokshi/, /Shqipe Hasani/, /Tafil Duraku/, /Valbona Hajro/, /Visar Zhiti/, /Vasil Tabaku/, /Vojsava Nelo Jakllari/, /Vesa Ademi/ dhe /Ymer Nurka/.
Këta emra poetësh shkruan poezi përkushtimore çamërisë, këtij vendi me shqiptar të ndarë e të lënë në mëshirë të kohës. E këta poetë kanë bërë protestë poetike për bashkim, e kujtojnë, e pasqyrojnë dhe e ëndërrojnë këtë tokë, këtë vend të bekuar me vëllezëri tanë të një gjuhe e të një gjaku.
Kjo Antologji poetike e ka vlerën e vet, sepse këtu i kanë paraqitur si të thuash pikpamjet e tyre poetike poetë nga vende të ndryshme shqiptare për këtë pjesë të atdheut të coptuar. Merita i takon pëpiluesve të kësaj Antologjie, poetes Fatime Kulli dhe poetit Kolec Traboini, poetëve që shkruan poezitë e tyre e padyshim mbështetësve për botim, poetit Ruzhdi Berisha dhe Klubit Letrar „Zahir Pajaziti“ Prishtinë.

Shënim: Libri është botim i Pantheon Publishing Books 2014, ka dhe një kapitull "Vëllezrit Dino të Çamërisë, Abidin, Arif dhe Ali Dino", me shumë interes jo vetëm për Çamërinë por edhe për kulturën kombëtare shqiptare, sepse janë artistë me reputacion më krijimtarine e tyre që shtrihet në tre  shtete si Francë, Greqi dhe Turqi, poezitë shoqërohen me grafika dhe piktura nga autorë të huaj dhe nga piktori çam Abaz Hado,  por që kanë mbetur jashtë vëmendjes së shkrimit të mësipërm.

Piktori, poeti dhe kineasti çam Abidin Dino, monumenti në Turqi.

29 August 2014

Prish e ndreq more Meleq......- nga Kolec Traboini


PRISH E NDREQ, MORE MELEQ...

Nga KOLEC  TRABOINI

Me riardhjen e Sali Berishës në 2005, vuri edhe telefona me epitetimin telefonat e stop korrupsionit, denonco. Mirëpo nuk e këndoi gjatë këngën e luftës kundër korrupsionit sepse korrupsioni ja kish marrë kalanë nga brenda prandaj dhe telefonimet qenë të pakuptimta. Ndaj i mbylli duke i lëshuar dritën jeshile ekipit të çakejve të vet për të shqyer krejt pasuritë kombëtare. Bënë katraurën rrufjanët e Sali Berishës sa ja kaluan edhe atyre të Fatos Xhin Nanos, nëse ju kujtohet akoma ky emër, e ferrë në këmbë nuk u hyri as atyre të ekipit tosist  por edhe këtyre të ekipit salist ndoshta prej pamundësisë apo paaftësisë të ekipit edist. Drejtësia e këtij vendi me mentalitet tipik orjantal, i ka xhan hajdutët, pushteti më nuk po i shan e nuk po ua përmënd më katastrofat që fundja populli i pësoi.  Me këtë tarbjatin e ekipit të ri stoprrënimit u mundova të vendos një foto ku tregohet një ndërtimi ri (ndërtimzeza thuaj), jo në bregun e detit te jugut, as në gjirin e Lalzit që e kanë pronësuar politikanët, pra hajdutët legalë,  dhe ku nuk bëhen rrënime për ndërtime pa leje, se marshalla këta derdimenët e politikës janë konform me ligjet.
O i respektojnë këta ligjet që i hartojnë vetë sipas qejfit, o askush, merre me mend, tjetri është dy metër deputet dhe nuk i deklaron pasuritë. Pra bëjnë evazion fiskal pa ju dridh qërpiku, kur në Amerikë për evazion fiskal shkon në burg qofsh edhe guvernator shteti apo kongresmen. Këta tonët hiç fare, nuk u tundet postiqja. Këta e kanë shtetin si rrake-take, lozin me të, popullin e kanë si kaloshinë, duan ja hipin, duan nuk ja hipin. Por që të dalim atje ku e lamë, ka ende një faqe internetike “Stop Rrenimit- dënonco”. Mirë kanë bërë që e kane sajuar por edhe pse u mundova një orë të fus një foto nuk qe e mundur. Unë dërgo ajo spraps, sa desh më bllokoi kompjuterin. Qënka si punë mushke italiane kjo faqe interneti - thashë me vete. Se pse nuk qe e mundur nuk e di. Këta kanë hapur edhe faqe ku thuhet, apliko tani për vend pune dhe aty të del një fushë e bardhë ku nuk mund të shkruash asgjë sepse faqja është jashtë funksionit. Alibia gjëndet lehtë. Linja e superngarkuar sepse aplikon e gjithë Shqipëria. Këtu janë të papunë të gjithë. Rri e mendoj se Stop rrënimit të Durimit do të ishte një kapitull interesant por kush ka durim nga qeveritarët të dëgjojë popullin. Se ja çfarë ndodh. Je në mes të Tiranës dhe sheh si shtrohet në beton lulishtja publike pas Pallatit të Kulturës aty përballë shtëpise ku banon poeti Dritëro Agolli. Ku nis e pyet se çfarë bëhet këtu, shtrohet beton të thonë, a nuk e sheh, plasur i ke. More që është beton e shoh por çfarë do të bëhët këtu. Parking më thonë, e ec më tej e mos na pengo se e do padroni shpejt. Pyes një njeri që rri aty në stol para një ngrehine fantazëm, çfarë do të bëhet kjo kioskë, i them. Ai i karrikes lëviz me nervozizëm, por jo mor zotëri jo kioskë, do të bëhet kafene të rrinë njerëzia, të shlodhën. A do të ketë edhe karrike pra kafene dimërore dhe verore, i them. Pooo, or ti, ma kthen roja. Rri e vështroj atë katraurë që si rrobet e reja të mbretit nuk e sheh askush. E them me vete, po ky kryetari i ynë nuk është ndonjë katundar pa shije që partia e zbriti nga Qafa e Thanës dhe e Partia e bëri kryebashkiak. Po ky është edhe çun Tirane more. Pastaj kthehem për nga nahija tjetër e pushtetit,  po mirë që u mbillka kanabis në skërkat e Dugagjinit ku shkojnë e bitisen 2 elikopterë për 1500 rrënjë bime, po këtë katraurën këtu kush e mbolli. Si e mbollën. Dhe pse nuk e sheh njeri nga ata që çojnë elikopterët në Dukagjin? Mirë e bëri Bashkia se ky kryetari është apo vimë apo shkojmë, pra është i ikur që tani e lëshon leje prej një të papërgjegjëshmi, po pushteti pse nuk e ndalon. Pse hesht. Pse ben sehir me  kryetarin,  mire po i vë pranga kryeplakut se diku në mes të maleve ai nuk i paska parë gjethet e kanabisit dhe nuk i ka denoncuar. Pse nuk e rrasin në burg edhe kryetarin e bashkisë së Tiranës kur kafshon pronën publike si ta kafshonte një simite me pogaçe Elbasani. Me siguri kanë gjetur ndonjë modus vivedi se mbas një çerek shekulli gjoja i ka dalë i zoti. Po kur është një lulishte publike të zotit nuk i lejohet të bëjë ndërtim, dëmshpërblehet ose i kompensohet diku tjetër në një terren të lirë, por jo të ndertojë baraga në qëndër të Tiranës. Po janë rrufjanë more ua gjejnë anën, këta bëjnë të firmosin edhe të vdekurit që janë kalbur këtu e 50 vjet dhe kësisoj del prona e shpifet pronari. Nga varri të ngrenë kur vjen puna të shqyejnë pronën publike.  Ca thonë se në ca gjëra lëkurë përhinjturit kur duan të çajnë kopenë dinë edhe ta ndajnë mes njeri-tjetrit. Për kafshimin bëhet kompromis, ndërsa  kurrë nuk bëhet kompromis për goglat e dushkut parlamentar.  Por  ka edhe ca individë që hanë me dy lugë. Mor ka kudo që hanë me dy lugë, është në modë, madje unë di edhe njërin në ministri të qeverisë së re që hante gjithnjë me lugën e Salës dhe titullari purpurant i ministrisë sa erdhi i dha një dorë. E zboi do thoni ju? Jo more jo,  e ngriti në detyre drejtor drejtorie salistin e kalcifikuar. Sepse ku ka më të bindur se ai soj. Se këta titullarët kanë një mendje të bukur për djallëzira, më mirë marrin si kuadër një salist servil se sa një socialist kryelartë që të nxjerr probleme e nuk të le edhe te fshish sipas qejfit. Kokëuluri rri si pulë,  s’di të shoh, as gëk e as mëk nuk bën, ndaj e kullandrisen si nuse fshati drejtor drejtorie. Nuk e kemi shpikur këtë mesele, është e vërtetë e mbase vjen edhe dita ta themi se kush ministër apo ministreshë punon me këtë lloj stili. Eh, more, sa gjëra ngjasin në këtë vend. Sa dengla shesin në foltore. Çfarë të dëgjosh. Premtime e asgjë. Tollumbace politike. Kanë edhe televizionet e veta ata që kanë uzurpuar Kinostudion ku çajnë defterin politik.  Realiteti është ky: kush ishte pa punë nën Saliun mbeti i papunë edhe me këtë të riun. Po le të vazhdojmë si i bëhet që këta në mes të Tiranës nuk e shohin karabinanë me llamarina, një lokal që të kujton kioskat e qelbura anës Lanës dhe që i zhguli me rrënjë Edi Rama që i lumtë. Po mirë  për lumtën atje, po këtë këtu pse nuk e ndalon, pse nuk i ve ruspat, pse nuk i ve sejmenet ta shoshitin këtë  mesele, kush ja vuri e si na mbiu në mes të Tiranës betoni në lulishte? Por çfarë llogjike është kjo të shtrosh beton në vend të barit, të zhgulësh drurët të bësh parking dhe kafene kioskë(tallave thuaj) që vetëm pisllik do të krijojë. Ua fotografova po ku ta çoj?A thua kanë dëshirë ta shohin. A thua bëjnë sikur nuk kanë parë gjë.  Këta që shohin nga zyra edhe një gjeth kanabisi diku në mes të honeve të Dukagjinit si nuk po e shohin binanë që e kanë tek hunda. E pra këtu nuk ka nevojë për helikopter....mjafton një shetitje aty ku bashkohet rruga e Barikadave me rrugën e Dibrës.
Nëse nuk e prishin por e lënë këtë katraurë kafene parking në lulishte publike, do të thotë se qeverisja e re është katandisur si ato që lyhen e përlyhen, na ruaj Zot, e si  dalin në Pazar,  tundu e shkundu që tua shoh bota sa të bukur e kanë. Mjerisht të gjitha sistemet tona të tilla llazore pazari kanë patur tumllas...

 30 gusht 2014 

Dy kryeministra ma vodhën metingun- Traboini
Kinostudio- në vend të ullinjëve mbollën beton- Traboini

Kadare-një mal drite që nuk i shpëton hijes së vet-Traboini
Seks për një vend pune - nga Kolec Traboini

Punë kulturash - nga Tirana në Prishtinë - nga Kolec Traboini
Shkodrania aktore e parë e Turqisë- nga Kolec Trab...
 
Fejton me shufra  ari - nga Kolec Traboini
Dallandyshe pa qiell- nga Kolec Traboini
"E vërteta"... e pavërtetë e prof. Emil Lafe - nga...
Akademia e mykur e Tiranës- nga Kolec Traboini 
Kështu vret vetëm mafia - nga Kolec Traboini
Një spot që ministrit mund ti kushtojë postin- nga..
Aristidh Kola - një libër i ri i Kolec Traboinit
Disidenti i heshtur Zef Zorba - nga Kolec Traboini...
 Lazarati në tym - shteti në delir- nga Kolec Trabo.
 Zeusit i lajkatohen të gjithë- nga Traboini
 Big Show me Canabis Sativa- nga Kolec Traboini
Njerka shkon në ballo- nga Kolec Traboini
Vasil Josif Pani- ne krye të oborrit të shqiptariz...
 Stina e mjekrrave të hajthshme - nga Kolec Traboin...
Edgar Allan Poe - më së fundi i kthehet vendlindje...
 Kur shpresa s’është veçse një kurvë...- nga Kolec ...
 Atë Martin Gjoka kompozitor e mësues i madh - nga ...
Dekorimi politik i Kol Idromenos- nga Kolec Traboi...
Dhjetë vjet thirrje për bustin e Ded Gjo Lulit- ng...
Prejardhja e Hotit dhe Flamuri i Deçiqit - nga Kol...
Requiem i Verdit në vjeshtën politike të Tiranës- ...
 Epika blu e Edison Gjergos- nga Kolec Traboini
Ardhacaket e Ballkanit Sofie-Safete Juka
Boston- një shekull përballë greqizimit
Mitingu antikomunist  Tiranë 1991
KATËR INTERVISTA NGA KOLEC TRABOINI

23 August 2014

Dy kryeministra ma vodhën mitingun - kujtime nga Kolec Traboini

DY KRYEMINISTRA MA VODHËN MITINGUN
- Kujtime -

 Nga KOLEC TRABOINI

Duke ditur se manipulimet e historisë janë arti i fallxhorëve të politikës, prej vitesh e kisha lënë në heshtje mënyrën e organizimit e zhvillimit të mitingut madhështor të krijuesve e intelektualëve të Tiranës në kapërcyell të vitit 90-91 kur ende diktatura mbahej në këmbë, mirëpo tani që kryeministri i Shqipërisë e cilësoi si "mitingun tonë", ndërsa kryetari i opozitës( tani këta kanë ndrruar portat) edhe ai nga ana e tij në librin e vet “Kurban” e konsideron si një miting partiak, unë edhe më tej nuk mund të hesht, sepse tashmë kjo heshtje do të ishte e pakuptimtë. Këta liderë partish janë në të drejtën e tyre të bëjnë kurban bëmat e veta gjatë këtyre dy dekadave, por jo të personalizojnë apo privatizojnë ngjarje në të cilat kanë qenë thjesht të ftuar e jo organizatorë. As njëri e as tjetri. Kanë aq shumë merita mbi shpatulla këta burra të telekosur shteti sa do të qe e pakuptimtë të rëndoheshin edhe si nisiatorë mitingjesh të bëra prej të tjerëve. Mos vallë me këtë duan të nënkuptojnë se jashtë partive nuk ekzistonte asfarë aspirate për liri e demokraci dhe se kurrkush tjetër veç partiakëve nuk mund të shkruajë histori?
Në librin që botuesja Arlinda Dudaj përcolli me eufori në mediat televizive, “Kurban” të Edi Ramës, kryetarit të opozitës së djeshme, thuhet tekstualisht: “…pak ditë më pas kur ( nënkuptohet Sali Berisha- shënimi im K.T.) donte të na pengonte Ardianin (Klosin), Kasemin( Trebeshinën) dhe mua të flisnim në mitingun ku për herë të parë u godit në fjalën time hapur në shesh figura e Enverit, te Stadiumi “Qemal Stafa”, ku na drejtoi gishtin në sy pa u mbledhur ende njerëzit duke na thënë se “ju s’mund ta merrni fjalën sot se s’kemi kërkuar leje në polici për ju…”
Këtë pjesë libri botuar në gazetën “Panorama” viti X.Nr.3248 datë 28 tetor 2011, redaksia ose autori e kanë shënuar me titull: “Si më largoi Berisha nga mitingu i PD në `91”.
Ne nuk dimë çfarë t`i themi Edi Ramës, as nuk mund t`i japim ndonjë këshillë, sepse ai është në majë të piramidës socialiste e tash edhe pushtetit e zor se i shkon zëri ynë aq lart, por gjithsesi e mira do të qe që ata këshilltarë që i mban me bukë, që mesa shihet janë të painformuar, nuk lexojnë as çfarë shkruhet në gazetat shqipe, apo në TVSH pikërisht për këtë informacion të gabuar që përcjell tek lexuesit e vet. Eshtë shkruar në shtyp se Mitingu që përmend Edi Rama nuk është inicuar e as organizuar nga PD dhe as ndonjë organ tjetër përpos se prej krijuesve të Kinostudios. Do ta shtjellojmë këtë ngjarje të para dy dekadave më me hollësi, por le të shohin se çfarë mendimi kanë për këtë çështje pala tjetër antagoniste e politikës konfliktuale shqiptare.
Mesa duket për gjithçka janë në kundërshti këto dy forca politike që zotërojnë vendin, por në një gjë janë në një mendje, që mitingun e parë të krijuesve dhe intelektualëve të Tiranës në përkrahje të zhvillimeve demokratike janë bërë nga PD. Po të mos isha unë që e kam inicuar e organizuar ketë miting, padyshim që nuk do të kisha marrë mundimin t`i përgënjeshtroj këta dy burra kombi dy kryeministra të Shqipërisë që turp është të them se ma vodhën metingun. Mu ka mbush mendja top se në Shqipëri gjithçka vidhet, përderisa edhe mitingjet. Para se të hedhim dritë mbi këtë ngjarje, le të shohim çfarë thotë kryeministri i shkuar, që aso kohe ishte këmborë e madhe.

* * *

“Ky njeri, - thotë në një konferencë shtypi kryeministri Berisha për opozitarin e vet të kolltukut, Edi Rama, - do të vinte në vitin `90 në mitingun tonë, pas Bibliotekës së Universitetit dhe do të më thoshte se ky fjalimi yt nuk është gjë, është i butë, sepse ata duhen varur. E pashë drejt e në sy e i thashë: - kë duhet të varim? Ata, - më tha - Komitetin Qendror dhe Byronë Politike. Unë iu përgjigja se nuk kam krijuar partinë e varjeve, por kam krijuar Partinë Demokratike.”
Në pikpamje partiake e vetmja gjë që mund të them është  si nisiatori edhe i formimit të degës së PD për Kinostudion,  se as në atë kohë e as sot nuk kam qenë e nuk jam i mendimit se ne, veprimtarët e lëvizjes demokratike në terren, po formonin degët e partisë së liderëve të rinj. Ky nocion nuk ekzistonte në kokën time e të kolegëve të mi, sepse na ishte shpifur ideja e themeluesit të partisë komuniste dhe nuk na pëlqente të notonim në ato ujra kultesh. Sa i përket bindjeve të mia, dhe besoj jo vetëm të mia, që i kam shprehur që në numrin 3 të gazetës RD, janar 1991, ku kërkoja heqjen e yllit të kuq nga Flamuri dhe kallzave të grurit nga stema e Republikës, Partia Demokratike e atyre ditëve është formuar si një imediat historik, si parti e demokracisë dhe e kurrnji individi të përveçëm në këtë vend të rënduar nga kulti gjysëm shekullor i individit. Kulti i Enver Hoxhës,(pse jo dhe i Zogut) i kishte lodhur aq shumë psiqikisht njerëzit (flas më tepër për intelektualët e jo turmat që nëpër tërë shekujt vetëm kanë brohoritur), saqë nuk kishim dëshirë të dëgjonim për liderë në ballë të tribunave.
Por kjo çështja e personalizimit të partive, tashmë nuk është në preokupimin tim, sepse nuk bëj pjesë në asnjë prej tyre, kryekreje për faktin se nuk janë ato për të cilën mendoja se do të ishin. Le ta marrë mbi shpatulla kushdo që dëshiron të bëjë karrierë e të luftojë për mirëqënie e lavdi personale, sepse tashmë partitë janë leva arkimedi për të marrë pushtetin dhe pushteti mjeti me të cilin mund të bëhen para me bollëk duke përdorur të dyja duart, në njërën duke mbajtur pankarta kolosale të luftës kundër korrupsionit, ndërsa në tjetrën duke mbushur xhepat e vet, ndërkohë që boshatisen xhepat e shtetit. Që në atë kohë, soj soj benjaminësh e ligavecësh të rinj të politikës, vinin rrotull dhe me lajka përpiqeshin të ngjiteshin në shkallët e pushtetit e mund të themi se ia arritën mjeshtërisht.
Luftëtarët më të mëdhenj zëbuçitës me bla-bla-bla oratorike gjatë daljeve nëpër podiume ishin komunistët, bijtë e rrethi i afërt i tyre, por edhe ish-spiunët e sigurimit. Ata më shumë se kushdo kishin nevojë të shfaqeshin si liderë të rinj dhe të mbulonin erën e keqe të së kaluarës së vet të palavdishme.
Dihet që politikanët e interesit e jo të idealit janë si minjtë që braktisin të parët anijen që mbytet. Kështu ndodhi edhe në Shqipëri. Minjtë e kuq nisën të zhagiten e llangosen blu. Kjo blujadë nuk ishte e vështirë të binte në sy. Kushdo që ishte ndryshe, që nuk kishte të tilla orekse, por vepronte thjesht nga dëshira për të parë popullin e lirë pasi të shembej komunizmi, e ndjente veten të huaj në mjediset e këtyre liderve të rinj që, kush e kush t’i ngrinte shpatullat më lart se njëri-tjetri.
Koha e tregoi se lufta për pushtet që u bë në mes të liderve të rinj të vetquajtur demokratë, ishte aq e ashpër dhe e pakompromis sa të duket se më shumë luftonin njëri-tjetrin se sa me farën e keqe të komunizmit, e cila vërtet ishte tek kuadrovikët e Partisë së komunistëve shqiptarë, por edhe këta liderë të rinj ishin të molepsur jo pak me sporjet e kuqe.
Tani le të shqyrtojmë shprehjen e kryeministrit që tekstualisht thotë: -“Ky njeri do të vinte në vitin `90 në mitingun tonë, pas Bibliotekës së Universitetit”.
Biblioteka e Universitetit gjendet pranë sheshit që tashmë quhet “Nënë Tereza“ dhe nga pas ka stadiumin kombëtar. Tërë gjasat janë që Kryeministri Berisha t'i referohet jo mitingjeve të Partisë që e ka formuar ai, sepse nuk dimë të ketë bërë partia e tij ndonjë miting në atë shesh, përkundrazi më i spikaturi ka qënë mitingu madhështor i intelektualëve të institucioneve artistike të Tiranës në përkrahje të zhvillimeve demokratike në Shqipëri. Mirëpo nëse është fjala pikërisht për këtë miting, kryeministri është i paqartë sepse e personalizon. Madje shkon edhe më tej  kur thotë se ky njeri, pra Edi Rama, atëbotë pedagog i Insitutit të Lartë të Arteve, paska shkuar në mitingun e PD-së. Përkundrazi, ishte kryepartiaku Sali Berisha që shkonte në atë miting ku Edi Rama ishte në mjedisin e vet prej intelektualësh të institucioneve artistike të kryeqytetit (anipse në mënyrë habitore edhe vetë Edi Rama në “Kurbanin” e tij e bën kurban këtë miting duka ja faturuar PD-së dhe duke ia mohuar vetvetes), çfarë tregon se të dy këta kanë rreth vetes këshilltarë të paaftë, sepse Kryeministri dhe Kryeopozitari ( tashmë anasjelltas) sjellin referenca të gabuara në median publike.
Ai miting nuk ka qenë nisiativë e asnjë partie, ai është organizuar nga krijuesit e Kinostudios, thënë saktë ka qënë nisiativa ime, sepse po vija re se pak intelektualë të institucioneve artistike të kryeqytetit po solidarizoheshin me partinë e re demokratike që sapo ishte formuar. Po krijohej përshtypja se intelektualët krijues ishin indiferentë, gjë që nuk ishte e vërtetë. Aq më tepër neve si kineastë na takonte të ishim nisiatorë për faktin se kushdo në Shqipëri e dinte sesi kolektivi krijues i Kinostudios e kishte përcjellë me bisht ndër shalë, sekretarin e Komitetit Qendror të Partisë dhe anëtarin e byrosë politike, Foto Çami, sa u përhap fjala nga kuadrovikët e partisë diktaturë se në Kinostudio kish bërë fole armiku. Ndër veprimtaritë që kam zhvilluar ato ditë të fundit të dhjetorit 1990, ka qenë edhe hapja e një fushate ndihmash monetare për PD-në. Mblodha një grup punonjësish dhe kërkova të krijonim degën e PD-së për Kinostudion. Për këtë kam shkuar e takuar Azem Hajdarin, i cili e pëlqeu dhe e përkrahu idenë e krijimit të degës së PD dhe më pajisi me një autorizim të posaçëm me firmën e tij. Ate dite qe e kam takuar e kam pritur te sepse me thane se eshte ne nje mbledhje tek Presidenti Ramiz Alia. Kur Mark Topallaj e pyeti për Sali Berishën, Azemi tha se "Saliun e mbajti Ramizi ne zyre.". Vërtetë nuk jam në gjendje të vërtetoj se si e pse e mbajti në zyrë Ramiz Alia Sali Berishën dhe çfarë kanë qënë bisedat e tij,  por fjalët e Azem Hajdarit i kam dëgjuar me veshët e mi.
Duke i parë lëvizjet e mia, sepse edhe Kinostudio ka patur të paktën 12 spiunë me "500", një grup oficerësh sigurimi të veshur civilë, kanë shkuar në Kinostudio dhe kërkuan të më takojnë, por atë ditë kam qenë me xhirime jashtë Tirane. Kanë takuar drejtorin Viktor Gjika duke kërkuar prej tij të dhëna për personin tim. Viktor Gjika më ka thirrur e njoftuar se të kanë në sy të keq ata të Ministrisë së Brendshme, ndaj bëj kujdes për veten dhe shtoi se u përpoqa sa munda të të marr nën mbrojtje. Pa patur parasysh këtë presion, vazhdova punën për formimin e degës së PD-së për institucionin tonë. Fotografitë e asaj dite janë ende në fondin e kameramanit Spartak Papadhimitri në Tiranë. Kjo sa për njoftim që të mos ngrihet ndonjë i vonuar, që ka hyrë në PD nja dhjetë vjet më pas dhe brenda natës na u gjend ministër e të na thotë ky i përkëdhelur i tarafit -"Po, ne s'të njohim fare". Se këta, fillimin e historisë së partisë blu apo rozë e llogarisin nga dita kur kanë nxjerrë lugën nga brezi e kanë nisur të hanë mjaltë qeverisje sa janë dendur mirë. Në selinë e PD kam takuar një dibran që rrinte në holl si punë sekretari për informacionin, në mos gabohem me emrin Zenel Hoxha, të cilit i kam kërkuar ndihmë për të nxjerrë një leje për zhvillimin e mitingut, për arsye se mitingjet nuk mund të bëheshin me kërkesa individuale, por këto kërkesa duhej të kalonin nga zyrat e partive. Më parë kisha shkuar në Ministrinë e Brendshme dhe ata ma kishin prerë se nuk japim leje për mitingje se ato janë ekskluzivitet i partive të miratuara me legjislacion prandaj të shkoni e të bëni kërkesën nëpermjet tyre. Siç dukej ishin marrë të gjitha masat nga Partia Punës mbase në marrveshje edhe me krerët e PD-s, që çdo veprimtari të mbikqyrej duke mbyllur çdo shteg të nisiativave qytetare prej të cilave kishin frikë. Zeneli më ka kërkuar të mbush një formular ku duhej të përshkruaja qëllimin e mitingut dhe ku e kur dëshiroja të zhvillohej. Pasi e kam mbushur e firmosur formularin me kërkesën për një miting krijuesish e intelektualësh të Kinostudios, më ka kërkuar edhe emrat e dy personave të tjerë që do të shënoheshin si garant në atë letër e që bashkë me mua do të ishin përgjegjës para ligjit për zhvillimin e mitingut. Kërkesë që ai me emrat tonë do ta paraqiste në Ministrinë e Brendshme. I kërkova ndihmë regjisorit Mark Topallaj që u shpreh i gatshëm ta firmoste. Duhej edhe një i tretë, të cilin duke mos patur mundësi ta gjeja menjëherë, sepse duhet të shkoja sërisht në Kinostudio, vendosa të shënoj regjisorin Saimir Kumbaro dhe ta lajmëroja më vonë, i bindur që Saimiri nuk do të kundërshtonte vënien e emrit të tij në listë, anipse pa e lajmëruar. Si nismëtar i këtij mitingu bëra dhe një akt të kundraligjshëm duke firmosur në vend të Saimirit. Ndoshta koha dhe rrjedhimet historike më shfajsojnë.

* * *

Tërë problemi ishte se Ministria e Brendshme në fillim rrinte duke i lëvizur datën mitingut e kur përfundimisht u caktua një datë, nisi odisea e vendit ku do të zhvillohej. Në shtatë ditët e fundit, shtatë herë është ndërruar vendi i zhvillimit të tij. Kjo nxirrte shumë problem, sepse sa herë ndërrohej vendi, aq herë isha i detyruar të shkoja e të lajmëroja tërë institucionet artistiko-kulturore të Tiranës. Na thanë, nuk ua japim sheshin pas Bibliotekës Universitare, por do të shkoni ta zhvilloni tek Fusha e lagjes "Ali Demi". Ditën tjetër, kërciste telefoni i Zenelit e një zë i rëndë oficeri thoshte: "Nuk do ta bëni atje, por do të shkoni tek fusha e druve në Qytetin e Nxënësve, tek gazermat e Ali Rizait". A është e saktë? - i thosha Zenelit. “Eja nesër prapë më thoshte Zeneli, i cili bënte punën e ndërmjetësit. Pas kësaj niste vrapi im nëpër institucionet që nga Kinostudioja tek Opera, Biblioteka Kombëtare, Teatri Popullor, Estrada e Cirku, Radio Televizioni, Ndërmarrja Botuese, Instituti i Kulturës Popullore, Insituti i Monumenteve të Kulturës ku më priste me shprehjen "Prap e anulluan, derrat!"- e ndjera Fatbardha Shkupi. Pastaj me vrap tek Filologjiku, Universiteti dhe Instituti i Lartë i Arteve. Ishte një lodhje e rraskapitje e krijuar me qëllim që të na bënim të hiqnim dorë ose më e pakta, duke e ndërruar vendin shtatë here, njerëzit do të futeshin në konfuzion dhe nuk do të mblidheshin në një vend, por do të shpërndaheshin në tre vende.
Ditën e fundit nga dreka, Ministria e Brendshme na njoftoi se ishim të lejuar ta bënim atje ku kishim kërkuar, por do të mbanin përgjegjësi të plotë personale nëse devijonte nga programi. Merreni me mend çfarë tensioni. Kishin mbetur vetëm pak orë. Të gjitha institucionet e dinin se mitingu do të zhvillohej tek Qyteti i Nxënësve. M`u krijua përshtypja se ky miting ishte paracaktuar të dështonte. Bëra vrapimin e fundit atletik, një maratonë e vërtetë nëpër Tiranë dhe si njoftova kë munda, shkova drejt e tek sheshi pas Bibliotekës Universitare. Isha i pari. I rraskapitur dhe i pangrënë u ula në një shkallë guri e po qetësoja frymën, kur nisen tek-tuk të duken njerëz që më pyesnin se a do të ketë këtu një miting. Më së fundi arritën të mblidhen jo më shumë se njëqind vetë. Nisën ta marrin fjalën njerëz që e kishin dhënë emrin në listën që kisha në dorë, por edhe spontanisht. Kisha ndërmend të flisja dhe unë por nuk kisha pikë fuqie, pastaj i thashë vetes, nëse ky miting zhvillohet mirë, unë e kam thënë fjalën time më mirë se me oratori megafoni. Nuk shkuan vetëm disa dhjetra minuta dhe erdhën studentët e Institutit të Arteve dhe ata të Universitetit Teknik. Nisa të shoh njerëz që mund të ishin çfarëdo, por jo intelektuale. I kisha thënë një të njohurit tim inxhinier në kombinatin e drurit dhe ai i kishte njoftuar të gjithë, por edhe në ndërmarrje të tjera kish shkuar fjala. Kur mitingu ishte në gjysmën e kohës së caktuar, në shesh nuk mund të lëvizje prej dendësisë së njerëzve. Më kot e mbaja letrën në dorë, kurrkush më nuk mund ta drejtonte atë miting. Çdo gjë ishte në dorën e spontanitetit. Edi Rama tha atëherë këto fjalë: "Na skuqën si indianë, na zverdhën si kineze e na nxinë si afrikanë", por ama, ai nuk është përzënë nga ai miting. Kundërshtitë dhe meritë vetiake që kishin ata që aspironin për të ngjitur shkallët e pushtetit janë çështje që nuk kanë asnjë lidhje me këtë miting historik të cilin dikush mbase qëllimisht e ka harruar ngaqë nuk e kanë bërë vetë.
Kaq shumë thirrje kundër diktaturës nisën të lëshohen nga qytetarët, sepse ata të tribunës ishin të përmbajtur, sa fjalimet u bënë jo vetëm të padëgjueshme por edhe të pakuptimta. Në mes të atyre që folën vura re dy kategori, njëra përbëhej nga ata që ëndërronin të ngjisnin shkallën e karrierës, tjetra nga ata që kërkonin të mbulonin diçka pas vetes.
Ky ishte stili, ky ishte e vazhdon të jetë karakteri i shumë laskandraqëve që flasin nëpër foltore partish e shoqatash, madje edhe në Kuvendin e madh të Popullit, duke spekulluar me hapjen e dosjeve, kur spiunët e deklaruar i mbanin pranë vetes, i përkrahnin e ju gjenin edhe ndonjë vend të ngrohtë për të bërë allishverishe e korrupsion.
Mbyllja e mitingut, ishte jo fund por fillimi i shprehjes së revoltës popullore. Ishin mbledhur mijëra njerëz në sheshin para Universitetit rreth e qark shatërvanit. Kish nisur të errej dhe disa njerëz kishin gjetur qirinj dhe i kishin ndezur. Dikush ndizte gazeta të vjetra duke i bërë si pishtarë. Turma prej mijëra vetësh po derdhej si një lumë. Ishte një lum vigan që kërkonte shtrat dhe hapësirë për të vërshuar. Dëshira ishte që ky lumë njerëzor të vërshonte në bulevardin kryesor, mes Kryeministrisë dhe selisë së Komitetit Qendror për t'i bërë sfidë atyre që tashmë dridheshin si minjtë duke kujtuar kufomën e pushkatuar të Çausheskut të Rumanisë.
Sigurimi e nuhati dhe bllokoi rrugën kryesore duke lejuar vetëm kalimin e pjesshëm në trotuar. Turma prej mijëra vetësh duke kënduar "Se mjaft në robëri,/e mjera Shqipëri,/o djem rrëmbeni pushkët-ë,/ja vdekje, ja liri", ktheu drejtim dhe mori nga rruga e Librit Universitar drejt kryqëzimit të Tiranës së Re. E tërë Tirana buçiste. Nuk e di pse atë natë ndjehesha më i lumtur së kurrë e më dukej se kisha bërë gjënë më të mirë në jetën time. Dhe këtë mendim e ndjenjë kam edhe sot kur i kujtoj ato skena, që nuk mund të përsëriten më kurrë. Ai miting ishte pararendësi i një zhvillimi tjetër madhështor, rrëzimi i bustit të diktatorit.
Në mitingun që filloi nga intelektualët krijues, por që u përqafua nga tëra shtresat e banorëve të kryeqytetit, populli mati forcën e vet dhe e ndjeu se ishte i fuqishëm, ndaj dhe më pas guxoi dhe e plandosi përdhe duke e hequr zvarrë bronxin e diktatorit më të egër e të paskrupullt të Europës.
Mirë të gjitha këto  që i mori historia, po çfarë kanë dy kryeministra që dalin e ma vjedhin metingun? Ndoshta se ai që vidhet gjithnjë është populli. Atij i vidhet edhe historia...

Kolec Traboini / Në memorien time / dorëshkrime

Dy kryeministra ma vodhën metingun- Traboini
Kinostudio- në vend të ullinjëve mbollën beton- Traboini

Kadare-një mal drite që nuk i shpëton hijes së vet-Traboini
Seks për një vend pune - nga Kolec Traboini

22 August 2014

Kinostudio- në vend të ullinjëve mbollën beton-nga Kolec Traboini

KINOSTUDIO – NË VEND TË ULLINJËVE MBOLLËN BETON

Kolec TRABOINI
Deputeti Koço Kokëdhima ma përmend emrin 5 herë në një polemikë për Kinostudion, por në nëntitull del Mero Baze?!  Eshte fjala për një shkrim  në gazetën  "SOT" 22 gusht 2014 f. 4. Pa harruar ky zotëri ta qëndis emrin tim edhe në gazetën e tij personale"Shekulli", se e kemi deputet me gazetë, pra të gjithëpushtetshëm. Dhe kur të sulmon i gjithpushtetshmi natyrisht që qytetari i pambrojtur ndihet keq.  Por që të mos ketë keqkuptime, që në krye do ta them që  mos pandehni se lakimi i emrit tim në shtyp a nga ndonje deputet a shtetar më krijon komplekse emocionale,  kjo nuk është një gjë e re as për mua por as për shtypin shqiptar. Jo. Kush i ka arkivat e gazetës "Bota Sot" në Zvicër, le të shfletojnë  prillin e vitit 2001 dhe do të gjejnë 15 numura gazetës në të cilën emrin im anatemohet nga islamistët fanatikë që kërkonin ta bënin Shqipërinë çorbë arabe. Madje me gërma të mëdha sa gjithë faqja e gazetës i shkruar emri im, ndaj them nuk është ndonjë sadifaksion i madh kësaj here se këtyre zërave u shtohet edhe një emër tjetër.  Përmëndëm 5 herë por në krye në nëtitull është vënë gazetari Mero Baze, i cili në shkrim është përmëndur  vetem 2 herë. Problemi ështe se mos vallë më ka kursyer në nëntitull deputeti Koço Kokëdhima apo më kanë mbrojtur kolegët e mi të Gazetës "Sot", mbrojtje që unë nuk e kam kërkuar. Kujt pra t’ ja di për nder që nuk më kanë vënë emrin në nëntitull sepse në të vërtetë i tërë shkrim-shpërthimi i deputetit të pushtetit është kundër meje. E drejta e tij.
 Ju njoftoj se në të ardhmen  përgjigja ime do të jetë më e plotë, e denjë për një deputet më pushtet të pakufizuar,  por nuk do të hyj në hollësira sa fije bari ka prishur Koço Kokëdhima në Kinostudio por se Koço Kokëdhima është i pari, një meritë historike  shkatërrimtare kjo, që pati idenë e mbrapsht e tinzare për ti kthyer anekset e Kinostudios në Stacion Televiziv. Kësisoj  në gjurmët e Koço Kokëdhimës do të ecnin më pas të gjithë të tjerët me Klanin e  stacionet e Ndroqit e tërë ajo masë lajmaxhinjësh që bëjnë politikë partish, duke e kthyer Kinostudion, atë oaz të  blertë e pasuri kombëtare në një çerdhe intrigash për të shqyer pasurinë e popullit.
Sa për aperitiv, desha veç ta pyes deputetin në pushtet, Koço Kokëdhima,  a di gjë prej gjëje pse u pushua drejtori i fundit i Alba Filmit që sapo ish emruar në atë detyrë?! Çfarë nuk pranoi të firmoste drejtori që e hoqën dhe a e firmosi drejtoresha e re Xhuljeta Vathi marrëveshjen  që mbahet e fshehtë nga publiku? Kush ka shkuar me letra në dore? Çfarë në thelb ishte ajo marrëveshje?
Në të ardhmen kjo temë meriton  një shkrim më të plotë për gjithçka që ka ndodhur më këtë shkatrrim të një mjedisi për të cilin as shoqata e mbrojtjes së mjedisit nuk pipëtin. Për ministrinë me këtë emër  tashmë butaforik në Shqipëri Mjedis as që bëhet fjalë. Dua ti kujtoj Kryeministrit Rama  se në këtë institucin, që ne e konsiderojmë një tempull arti ka punuar edhe dajua i tij, kolegu e miku ynë Niko Koleka i cili nëse do të qe gjallë sot do të protestonte po kështu si ne.
Personalisht si ish punonjës i Kinostudios për 16 vjet i shpall të gjithë këta një grupim që shkatërruan vlera kombëtare, dëmtues të pasurisë së popullit për të cilën duhet të përgjigjen. Nuk do të përkrah asnjë qeveri apo parti që e konsideron të ligjëshme këtë shkatrrim e nuk lufton për kthimin e Kinostudios në indentitet. Të shporrën të gjitha stacionet televizive politike nga Kinostudio. Të hapet një proces gjyqësor për grabitësit e pronave publike. Të kthehet Kinostudio në indentitet, megjithëse ullinjtë 500 vjeçarë që nga koha e Skënderbeut që ishin në Kinostudio është e pamundur të kthehen,  sepse i shkatrruan ata që në vend të ullinjëve mbollën beton.

22 gusht 2014

Dy kryeministra ma vodhën Mitingun- Traboini
Kinostudio- në vend të ullinjëve mbollën beton- Traboini
Kadare-një mal drite që nuk i shpëton hijes së vet-Traboini
Seks për një vend pune - nga Kolec Traboini