19 March 2014

Precedenti Krimea dhe Kosova - nga Kolec Traboini



PRECEDENTI KRIMEA DHE KOSOVA

 Nga Kolec TRABOINI

JanĂ« hapur kapakĂ«t tashmĂ«. Ă‹shtĂ« krejt e kotĂ« tĂ« jetohet me iluzione se gjĂ«rat janĂ« tĂ« pandryshueshme nĂ« EuropĂ«n e dy luftrave botĂ«rore aq mĂ« tepĂ«r tĂ« propogandĂ«s false pĂ«r bashkjetesĂ« tĂ« lumtur nĂ« shtete shumĂ«kombĂ«she nĂ« kĂ«tĂ« EuropĂ«n tonĂ« plot trauma lufte e padrejtĂ«sish nĂ« kurriz tĂ« popujve tĂ« vegjel. Mesa duket qĂ« pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore Europa ka jetuar me frikĂ«n e njĂ« procesi zinxhir nĂ«se shtrohet çeshtja e shteteve etnike.  Akti i RusisĂ« tregon se ajo e ka psikologjisur mjaft mirĂ« frikĂ«n e EuropĂ«s, ndaj ka avancuar dhe do tĂ« avancojĂ« mĂ« tej nĂ«se Europa nuk lĂ«viz mĂ« parĂ« qĂ« tĂ« tregojĂ« se Ă«shtĂ« njĂ« forcĂ« qĂ« nuk mund tĂ« mospĂ«rfillet.
Me KrimenĂ«, Rusia sfidoi EuropĂ«n e cila bĂ«n njĂ« politikĂ« tĂ« vjetĂ«r,  pa rezultate, aspak bashkohore qĂ« ti paraprij zhvillimeve nĂ« hapsirĂ«n e saj e pĂ«rqark saj. Se çfarĂ« ishte Europa u pa nĂ« BosnjĂ«, nĂ« SrebenicĂ«, ku u tolerua masakrimi i mijĂ«ra njerĂ«zve mbi baza fetare e raciste dhe pĂ«r kĂ«tĂ« u dĂ«nuan vetĂ«m dy a tre vetĂ« nĂ« Gjyqin e HagĂ«s, njĂ« ironi kjo sepse shteti serb as qĂ« u dĂ«nua qoftĂ« edhe moralisht.  E njĂ«jta gjĂ« edhe nĂ« KosovĂ«,  e cila u ndryshua nĂ« rrjedhĂ«n e historisĂ« nĂ« saj tĂ« kĂ«mbĂ«nguljes amerikane. Edhe sot Europa ndjek njĂ« politikĂ« qorre me shtetin e sajuar tĂ« Bosnje HercegovinĂ«s. Ahtisari ishte tipik europian dinak, vuri klauzolen qĂ« Kosova tĂ« mos bashkohet me shtete tĂ« tjera(nĂ« fakt ndalohej bashkimi me ShqipĂ«risĂ« se mĂ« kĂ« do bashkohej Kosova, me Zanzibarin?), pra vazhdoi kĂ«sisoj me politikĂ«n europiane tĂ« frikĂ«s nga efektet qĂ« do tĂ« krijonte ideja e shteteve me etni tĂ« pĂ«rbashkĂ«t, duke i privuar shqiptarĂ«t nga e drejta ndĂ«rkombĂ«tare e referendumit, e vetvendosjes. Pra shqiptarĂ«t gjithnjĂ« nĂ« kufizim si tĂ« ishin qytetarĂ« tĂ« dorĂ«s sĂ« dytĂ« tĂ« kĂ«saj hapsire ku jetojnĂ«, qĂ« quhet Ballkan e mĂ« gjĂ«rĂ« EuropĂ«.  E gjithĂ« kjo politikĂ« frike tregon se Europa Ă«shtĂ« mĂ« e dobĂ«t se kurrĂ«. E gĂ«rryer ekonomikisht, e drejtuar keq prej qeverish tĂ« prekshme nga korrupsioni, tĂ« paafta tĂ« dalin nĂ« funksion drejtues si njĂ« bashkim i fuqishĂ«m jo vetĂ«m ekonomik e politik  por edhe ushtarak, ajo tashmĂ« Ă«shtĂ« veç njĂ« hije e vetvetes. Presidenti Putin, sepse gjithçka eshtĂ« sajesĂ« e tij nga pozita e tĂ« fortit,  gllabĂ«roi pjesĂ« tĂ« shtetit tĂ« UkrainĂ«s, sepse e dinte mirĂ« se Europa nuk ka asnjĂ« fuqi tĂ« ndalojĂ« RusinĂ«, sĂ« pari se nuk ka vullnetin e duhur e sĂ« dyti se Europa jeton me frikĂ« dhe gjithçka e ka mbĂ«shtetur tek Amerika. Por kjo nuk mund tĂ« shkojĂ« deri nĂ« pafundĂ«si. Nuk mund tĂ« shkojĂ« nĂ« pafundĂ«si me shkakun se Amerika ka plot halle tĂ« tjera dhe nuk mund ta mbajĂ« mbi supe tĂ«rĂ« problematiken europiane.
U lodh diplomacia europiane duke thĂ«nĂ« se Kosova ishte njĂ« rast i veçantĂ«, por Rusia nuk e mori nĂ« konsideratĂ« dhe krijoj njĂ« precedent tĂ« ri qĂ« e tejkaloj problematikĂ«n e KosovĂ«s. Me njĂ« referendum aneksoi KrimenĂ« e brenda  dy ditĂ«ve i paisi tĂ«rĂ« qytetarĂ«t e KrimesĂ« me pasaportĂ« Ruse. Tashme Krimea Ruse Ă«shtĂ« njĂ« fakt i pakthyeshĂ«m nĂ« histori, nuk mbetet veç llomotitje diplomatike e oratori boshe tĂ« atyre qĂ« drejtojnĂ« shtetet por nuk kanĂ« asnjĂ« fuqi pĂ«r tĂ« vepruar. Deklarata e Julia Timoshenkos se Krimea do tĂ« jetĂ« gjithmonĂ« e UkrainĂ«s janĂ« thjeshtĂ« oratori sofiste politike pĂ«r tĂ« kapur kolltukun. Edhe marrja e disa masave, jo llogari bankare apo ndalim pasaportash pĂ«r rusĂ«t  janĂ« qesharake. Ka njĂ« shprehje tĂ«  urtĂ« populli ynĂ«, qĂ« mĂ«nçuria  mbas kuvendit e trimĂ«ria pas lufte nuk kanĂ« asnjĂ« kuptim. Europa Ă«shtĂ« tkurrur e nĂ« vend tĂ« bĂ«jĂ« veprime qĂ« e fuqizojnĂ« dhe e sfidojnĂ« RusinĂ«, pĂ«rkundrazi zhutet thellĂ« e mĂ« thellĂ« nĂ« konservatorizmin e saj shtĂ«rp.  Bashkimi Europian sot Ă«shtĂ« mĂ« i brishtĂ« se kurrĂ«, Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« monopol i  disa drejtuesve pa vizion qĂ« formojnĂ« Klubin  e Brukselit e qĂ« varavingen  sa nĂ« njĂ« vend nĂ« njĂ« tjetĂ«r pa kurrfarĂ« rezultati. Mediokriteti europian ka arritur deri aty sa, ndĂ«rkohĂ« qĂ« ushqejnĂ« zvarraniken ekonomike, GreqinĂ«, me miliarda euro, bllokojnĂ« hyrjen e TurqisĂ« nĂ« Bashkimin Europian. ThjeshtĂ« se Ă«shtĂ« vend mysliman. Kjo tregon se Europa jeton me mentalitete tĂ« vjetra  mesjetare. Turqia nĂ« EuropĂ« do tĂ« ishte njĂ« fuqi ekonomike mĂ« tepĂ«r, njĂ« mundĂ«si mĂ« tepĂ«r pĂ«r tĂ« shtrirĂ« Bashkimin Europian nĂ« jug tĂ« RusisĂ«. Europa ka frikĂ« nga sfidat  dhe kjo frikĂ« po e gĂ«rryen nga brĂ«nda duke e treguar tĂ« pafuqishme pĂ«r misionin pĂ«r tĂ« cilĂ«n Ă«shtĂ« themeluar.  A mos do tĂ« çojĂ« kjo nĂ« njĂ« shpĂ«rbĂ«rje tĂ« Bashkimit Europian? Veprimi  i MoskĂ«s zyrtare tregoi se Europa nuk ka potencialin pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar RusinĂ«, Europa shfaqet si njĂ« mĂ«ndĂ«si e vjetĂ«r dhe e pafuqishme pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar sfidat e reja, ndryshe prej amerikanĂ«ve qĂ« mbeten pĂ«rherĂ« tĂ« fuqishĂ«m e tĂ« kudondodhur per interesat e tyre vitale. MirĂ« u tha Bushi i ri europianeve kur nisi sulmi mbi Irakun e Sadamit, me duhet vetĂ«m emri juaj nĂ« listĂ«,  se luftĂ«n e bĂ«jnĂ« ushtarĂ«t amerikanĂ«. E vĂ«rteta Ă«shtĂ« se europianet edhe nĂ« kĂ«tĂ« rast hodhĂ«n vickla sepse kishin interesa me Sadamin. Amerika bĂ«ri atĂ« qĂ« bĂ«ri pavarĂ«sisht se gjĂ«rat nĂ« Irak kanĂ« shkuar keq e mĂ« keq e gjasat kĂ«shtu do tĂ« shkojnĂ« edhe nĂ« Afganistan,  sepse janĂ« popuj tĂ« prapambetur, tĂ« pazhvilluar dhe as qĂ« e kuptojnĂ« demokracinĂ«. Duhen shekuj tĂ« arrihen nĂ« ato nivele pĂ«r tĂ« cilat u pretendua se do tĂ« ndryshonte jeta e popujve arabĂ«.
NĂ« kĂ«to kushte, kur nĂ« shqiptarĂ«t ndodhemi nĂ« njĂ« vatĂ«r zjarri ballkanik, çfarĂ« duhet tĂ« bĂ«jmĂ«? TĂ« rrijmĂ« duarkqyq? T’i mbulojmĂ« thĂ«ngjinjtĂ« me hi pĂ«r tĂ« krijuar iluzionin se nuk ka mĂ« rreziqe pĂ«r ne? TĂ« bĂ«jmĂ« servilin e kuintave diplomatike europiane, tĂ« squllurin, mediokrin, injorantin qĂ« pret t’ia zgjidhin punĂ«t tĂ« tjerĂ«t apo tĂ« ndĂ«rtojmĂ« strategjinĂ« tonĂ« kombĂ«tare dhe tĂ« kemi guximin tĂ« veprojmĂ«?
Nuk kishte e as nuk ka asnjĂ« arsye tĂ« shĂ«ndoshĂ« (veç mediokrritetit) qĂ« diplomacia jonĂ« nĂ« segmentin TiranĂ«–PrishtinĂ«  tĂ« ngulmonte e tĂ« ngulmojnĂ« edhe mĂ« tej se gjoja populli i KrimesĂ« nuk ka tĂ« drejtĂ«n e referendumit. Po pse nuk paska tĂ« drejtĂ«?  Edhe sikur tĂ« mos ketĂ« tĂ« drejtĂ«, tĂ« paktĂ«n ne shqiptarĂ«t tĂ« heshtim.
Amerika vertetĂ« i dha lirinĂ« KosovĂ«s, mirĂ«njohje tĂ« pĂ«rjetshme kemi pĂ«r tĂ«,  por ama nĂ«se do tĂ« vazhdohet kĂ«shtu me kĂ«tĂ« shtet  tĂ« KosovĂ«s pa simbole e indentitet kombĂ«tar shqiptar, as nĂ« qiell e as nĂ« tokĂ«, asgjĂ« nuk Ă«shtĂ« e garantuar pĂ«r shqiptarĂ«t tĂ« cilĂ«ve u Ă«shtĂ« mohuar vetvendosja nga pakoja Ahtisari sajuar ligsht e jo pa qĂ«llim nga diplomatĂ«t europianĂ«.
Por ndodhi Krimea tashmĂ«. MirĂ« keq nuk na takon ne shqiptarĂ«ve tĂ« ngutemi e tĂ« dalim si gjeli majĂ« plehut pĂ«r tĂ« kĂ«nduar e pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« se nuk e njohim referendumin e popullit tĂ« KrimesĂ«. PĂ«rkundrazi tĂ« mos ndjehemi,  tĂ« mendojmĂ« e t’i themi  vetes se ndodhi njĂ« precedent, Krimeja na dha rastin fatlum tĂ« bĂ«jmĂ« edhe ne tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ«, tĂ« bĂ«jmĂ« njĂ« referendum nĂ« KosovĂ« pĂ«r bashkimin me ShqipĂ«rinĂ«. KĂ«sisoj  tĂ« vĂ«mĂ« diplomacinĂ« e pĂ«rgjumur europiane para faktit tĂ« kryer. Me europianĂ«t vetĂ«m kĂ«shtu punohet, vetĂ«m kĂ«shtu binden.  E kjo mund tĂ« bĂ«hĂ«t sakohĂ« qĂ« janĂ« te pranishĂ«m amerikanĂ«t nĂ« KosovĂ«, sepse me ikjen e amerikanĂ«ve Ă«shtĂ« krejt e qartĂ« se nuk ka mĂ« shtet tĂ« KosovĂ«s. Rusia nuk besohet se do tĂ« ndalojĂ« me KrimenĂ«. Krimeja Ă«shtĂ« vetĂ«m fillimi.  ShqiptarĂ«t dalin zbuluar sepse Europa e shet KosovĂ«n veç pĂ«r njĂ« afrim tĂ« SerbisĂ« drejt perĂ«ndimit.
Ata qĂ« sot janĂ« nĂ« pushtet e qeverisje nĂ« tĂ« dy anĂ«t e kufirit artificial KosovĂ«-ShqipĂ«ri duhet tĂ« zgjohen nga gjumi e deliret, nuk mjaftojnĂ« ca takime folklorike nĂ« Prizren e nĂ« VlorĂ«, Ă«shte koha pĂ«r veprim kombĂ«tar e nĂ«se nuk janĂ« tĂ« zotĂ«t tĂ« pĂ«rballojnĂ« sfidat le t’i lĂ«shojnĂ« kolltuket. Nuk tĂ« zgjedh populli tĂ« bĂ«sh koncerte apo ekspozita, apo tĂ« dĂ«rdĂ«llitĂ«sh fjalime pa bukĂ« gjimnazistesh,  por tĂ« marrĂ«sh vendime e tĂ« veprosh me guxim nĂ« interes tĂ« kombit. Ka ngjarje nĂ« histori qĂ« tĂ« krijojnĂ« shanse qĂ« nuk t’i japin shekujt. Ato duhen shfrytĂ«zuar. Kosova kĂ«tĂ« pranverĂ« a e shumta nĂ« verĂ«, me hir apo pahir tĂ« EuropĂ«s dhe mikes sonĂ« AmerikĂ«s duhet tĂ« bĂ«jĂ« Referendumin e Bashkimit. Ndoshta miqtĂ« tanĂ« pĂ«rtej Atlantikut nuk do ta miratojnĂ« nĂ« aparencĂ«, por ama do ta miratojnĂ« nĂ« heshtje sepse Ă«shtĂ« nĂ« interesin e tyre gjeostrategjik  njĂ« ShqipĂ«ri e fuqishme nĂ« Ballkan, njĂ« aleat i sigurtĂ« e i pĂ«rjetshĂ«m, e pĂ«r mĂ« tepĂ«r fakti i kryer nuk mund tĂ« zhbĂ«het mĂ«. Prandaj jo tĂ« anatemojmĂ« KrimenĂ« e tĂ« merremi pafundĂ«sisht me ligjerata shterpĂ«, por tĂ« veprojmĂ« sepse falĂ« precedentit tĂ« krijuar, Krimeja na zgjoi nga gjumi. Jo tĂ« qajmĂ« pĂ«r ukrainasit,  por tĂ« mendojmĂ« e punojmĂ« pĂ«r shqiptarĂ«t e shqiptarinĂ«. NĂ«se presim tĂ« na zgjojnĂ«,  presim tĂ« na thonĂ«, tĂ« na japin leje, presim tĂ« na e sjellin bashkimin tĂ« tjerĂ«t, jemi tĂ« humburit e historisĂ« e nuk e di a meritojmĂ«  edhe mĂ« tej emrin e madh qĂ« kemi krijuar nĂ« histori me Gjergj Kastriotin. NĂ«se squllemi e zhagitemi,  i tregojmĂ« popujve, miqve dhe armiqve tanĂ« historikĂ« se ne nuk jemi tjetĂ«r veç njĂ« amalgamĂ« pa indentitet, pa ndĂ«rgjegje e pa forcĂ«n e duhur pĂ«r tĂ« marrĂ« nĂ« dorĂ« kauzĂ«n e Bashkimit KombĂ«tar. NĂ« KosovĂ« shqiptarĂ«t duhet tĂ« binden pĂ«rfundimisht se Ă«shtĂ« sajuar njĂ« shtet artificial  e si çdo gjĂ« artificiale e pret zhbĂ«rja, prandaj kĂ«rkohet nĂ« mĂ«nyrĂ« imediate bashkimi natyral i KosovĂ«s me ShqipĂ«rinĂ«.
Çdo rrugë tjetër ka vetëm një emër: - humbje, bjerrje por edhe diç më të rëndë e diç më të hidhur: tradhti kombëtare.
 GjithĂ«sesi mendoj, shpresoj e ngulmoj se Ă«shtĂ« koha e shqiptarĂ«ve.


Shkrimi është botuar në gazetën "Tirana Observer", 22 mars 2014.
Gazeta Sot, e diele 23 mars 2014 f.18.
 NEXT: Katedralja e TiranĂ«s Kishe Bizantine apo Greke?
http://traboini1.blogspot.com/2014/02/katedralja-e-tiranes-kishe-bizantine.html