19 September 2012

Mbi librin: “ZHGENJIMI I AMBASADORIT AMERIKAN”

Mbi librin: “ZHGENJIMI I AMBASADORIT AMERIKAN”

Gazeta “Tirana Observer” nr. 1023(2223) f.16,  9 shtator 2012
shkruar nga Riza Lahi.


NĂ«se deri mĂ« tash kemi parĂ« politikanĂ«t tĂ« bĂ«jnĂ« “bujĂ«”- (flakĂ« kashte panairesh,  me veprat  e tyre tĂ« njĂ«kahshme), tashmĂ« janĂ« vetĂ« ata nĂ« qendĂ«r tĂ« stigmave tĂ« njĂ« autori qĂ« mĂ« sĂ« shumti njihet si poet dhe kineast. Po çfarĂ« shpalos libri i fundit publicistik i Kolec Traboinit. KĂ« ka nĂ« qendĂ«r dhe kujt i bĂ«n jehonĂ«. Cili Ă«shtĂ« shqetĂ«simi i tij qytetar nĂ« kĂ«to refleksione pĂ«r politikĂ«n e qeverisjen. NĂ« kufijtĂ« e njĂ« shkrimi Ă«shtĂ« e pamundur tĂ« bĂ«het njĂ« pasqyrim mbi atĂ« qĂ« trajton, por le tĂ« pĂ«rpiqemi t’i hedhim njĂ« vĂ«shtrim nĂ« disa prej trajtimeve qĂ« na i sjell e qĂ« pĂ«rbĂ«jnĂ« diçka krejt tĂ« veçantĂ«,  si publicistika e njĂ« poeti. Traboini Ă«shtĂ« njĂ« poet e gazetar, mbi tĂ« gjithash njĂ« qytetar qĂ« nĂ« dy dekada kurrĂ« s’ka munguar tĂ« bĂ«jĂ« publike mendimin dhe opinionin e vet. Ky nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« nuk Ă«shtĂ« libri i parĂ« i tij si publicist, por ndryshe prej librave tĂ« mĂ«parshĂ«m si “Rapsodi Ushtore- Ironi pĂ«r politikĂ«n” 1995  e tĂ« tjerĂ«, nĂ« kĂ«tĂ« tĂ« fundit, librin e 17–tĂ«  reflekton njĂ« realitet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« atypĂ«ratyshme pa pritur tĂ« kalojĂ« njĂ« kohĂ« e gjatĂ« pĂ«r t’i gjykuar e parĂ« ngjarjet me lupĂ«n e ftohtĂ« tĂ« analistit. Ndaj ndjehet qĂ« shkrimet e Traboinit tĂ« jenĂ« tĂ« ngrohta, impulsive, me njĂ« angazhim qytetar pĂ«r t’u patur zili, angazhim qĂ« Ă«shtĂ« ndjerĂ« qĂ« nĂ« kohĂ«n e zhvillimeve demokratike, kur publikoi i pari nĂ« ShqipĂ«ri nĂ« gazetĂ«n RD, 16 janar 1991 shkrimin “Vlera e simboleve kombĂ«tare”, ato  fjalĂ« qĂ« i dogjĂ«n e i pĂ«rcĂ«lluan monistĂ«t si  “TĂ« hiqet ylli komunist nga Flamuri KombĂ«tar”.  Akoma mĂ« tej, qĂ«kur Traboini organizoi nĂ« fillim tĂ« janarit 1991 mitingun antikomunist para stadiumit, aty ku sot Ă«shtĂ« sheshi NĂ«nĂ« Tereza. Ish koha kur Sigurimi i Shtetit e kishte vĂ«nĂ« edhe atĂ« nĂ« shĂ«njestĂ«r ashtu si shumĂ« demokratĂ« tĂ« tjerĂ«. Traboini shkoi nĂ« Greqi si emigrant, por si njeri me temperament atdhetar nuk mund tĂ« rrinte duarkryq duke parĂ« propogandĂ«n dhe trajtimin e egĂ«r qĂ« ju bĂ«hej shqiptarĂ«ve nga policia dhe nga Media greke e nĂ« kĂ«tĂ« situatĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«, ai pati guximin e “marrĂ«”  tĂ« hapte njĂ« gazetĂ« shqipe pĂ«r emigrantĂ«t, e ku, nĂ« mes tĂ« AthinĂ«s. PikĂ«risht kĂ«shtu e quajtĂ«n qarqet antishqiptare kur shkruanin plot kĂ«rcĂ«nime nĂ« gazetĂ«n “Stohos” tĂ« Kapsalis: “Traboini, ky nacionalist i tĂ«rbuar nga ShqipĂ«ria ka hapur gazetĂ« nĂ« gjuhĂ«n shqipe nĂ« AthinĂ«. Pse rrimĂ« e shohim, e lexojmĂ« dhe nuk e shkulim nga rrĂ«njĂ«t me gjithĂ« gazetĂ«n e tij “Egnatia”?!
Kolec Traboini kurrĂ« nuk pati frikĂ« e kurrĂ« nuk heshti. Ndoshta ndikoi  pĂ«r kĂ«tĂ« fakti se i ati i tij, Palok Traboini, ka qenĂ« njĂ« nga publicistĂ«t e parĂ« shqiptarĂ« nĂ« gazetĂ«n qĂ« botonte  nĂ« ShkodĂ«r e Dom Ndoc NikĂ«s “Bashkimi” qysh nĂ« vitin 1910. Kjo me siguri ka ndikuar nĂ« temperamentin si gazetar i Kolec Traboinit, qĂ« nuk bĂ«n kompromis e stigmatizon tĂ« gjitha tĂ« kĂ«qijat qĂ« sjellin politikanĂ«t e paprinciptĂ« tĂ« cilĂ«t shohin interesat e xhepit e jo tĂ« kombit te vet.
PesĂ« vjet nĂ« Greqi ku botoi edhe librat e parĂ« shqip, por edhe nga Amerika ku shkoi ne vitin 1995, gjithnjĂ« i lidhur me shtypin shqiptaro-amerikan, por edhe atĂ« shqiptar. Ai Ă«shtĂ« njĂ« prej krijuesve tĂ« rrallĂ« qĂ« Ă«shtĂ« i lidhur aq ngushtĂ« me aktualitetin. Duke parĂ« kĂ«tĂ« shĂ«mbĂ«llesĂ« qĂ« jep Traboini, si njĂ« poet i angazhuar, jo nĂ« kahje politike por nĂ« krahun e popullit tĂ« vet, mund tĂ« shtrojme pyetjen: a Ă«shtĂ« opurtune qĂ« njĂ« krijues, poet, tĂ« jetĂ« i lidhur aq shumĂ« me ngjarjet politike nĂ« vend e tĂ« reflektojĂ« pĂ«r ato. Sepse kemi parĂ« krijues tĂ« mbyllur nĂ« kullĂ«n e fildishtĂ«, apatikĂ«, pa temperament e ndjesi qytetari, apo tĂ« tjerĂ« nĂ« pozicionin e njĂ« nĂ«npunesi qĂ« merr tituj e ndere dhe nuk i dĂ«gjohet zĂ«ri kurrĂ«,  sikur tĂ« jetojnĂ« nĂ« njĂ« shekull tjetĂ«r.
Me  Traboinin nuk ndodh keshtu. Biografia krijuese e tij Ă«shtĂ« jeta e tij, Ă«shtĂ« jo vetĂ«m refleksioni shpirtĂ«ror e emocional poetik,  por edhe refleksioni si qytetar qĂ« jeton me hallet e popullit tĂ« vet, qĂ« nuk mbyll dot sytĂ« pĂ«rpara njĂ« realiteti aq tronditĂ«s, qĂ« nuk fle dot gjumĂ« i qetĂ« kur sheh tĂ«rĂ« kĂ«to tallazime nĂ« jetĂ«n politiko-shoqĂ«rore tĂ« ShqipĂ«risĂ«. NĂ« kĂ«tĂ« hulli Ă«shtĂ« edhe libri i tij i fundit publicistik i cili hapet me esenĂ« qĂ« i jep titullin librit “ZhgĂ«njimi i Ambasadorit  Amerikan”, shkrim ky i pĂ«rkthyer edhe nĂ« anglisht “The Disappointment of the U.S. Ambasador”.
Traboini nuk merr përsipër të analizojë tërë skenat e mizanskenat që ndodhen në sallën ku mblidhen deputetët në emër të sovranit popull, por ai bën përqasjen e sjelljes së politikës, çfarë u pa në zgjedhjen e presdentit, si një cejtnot në një fushë shahu ku luhet vetëm me një lojtar, me sjelljet e personazheve historike shqiptare në histori duke klasifikuar tipin e Ali Pashës si djepi dhe fryma ku u rritën Alipashajt e rinj në trojet shqiptare që ende trajtohen si zotërime të një individi, në mos të një klani që modernizohet me emrin parti, por që nuk kanë të bëjnë në asnjë pikpamje a ndonjë lidhje sado të largët me partitë e konceptit europian.
Shkrimi plot nerv  i Traboinit e nis librin e vet me shĂ«nimin paraprak: “PĂ«rshĂ«ndetje i nderuar ambasador i vendit tim, nĂ« vendin tim…”   
Shprehim shpresĂ«n qĂ« ambasadori aktual  i SHBA z. Arvizu, ta ketĂ« lexuar esenĂ«, apo ta lexojĂ«, sepse Ă«shtĂ« njĂ« plotĂ«sim i imazhit tĂ« politikĂ«s dhe politikanĂ«ve tĂ« sotĂ«m tĂ« paskrupullt qĂ« nuk njohin as fjalĂ« e as besĂ« e qĂ« kanĂ« dalĂ« jashtĂ« çdo tradicioni shpirtĂ«ror tĂ« respektit ndaj mikut. Tradita e besĂ«s shqiptare  ia ka lĂ«nĂ« vendin kurtheve e pabesisĂ« nĂ« fushĂ« tĂ« politikĂ«s shqiptare.
VallĂ« i ka dalluar dhe i dallon djallĂ«zirat bizantine tĂ« politikanĂ«ve albanezĂ« Ambasadori  Arvizu, tek i cili Traboini ka shumĂ« shpresĂ« se mund tĂ« bĂ«jĂ« mĂ« shumĂ« dhe se ai Ă«shtĂ« shumĂ« i predispozuar tĂ« bĂ«jĂ« maksimumin e tij pĂ«r vĂ«ndin tonĂ«, siç kemi pĂ«rshtypjen qĂ« kanĂ« bĂ«rĂ« qĂ« tĂ« gjithĂ« ambasadorĂ«t e SHBA nĂ« TiranĂ«, qĂ« nga Z Rajerson, Withers e tjere?! ShqipĂ«ria ka nevojĂ« tĂ« dalĂ« njĂ« orĂ« e mĂ« parĂ« nga ajo “Shock therapy”, ajo politikĂ« shkatĂ«rruese nga e cila ka lindur njĂ« shtresĂ« e tmerrshme drejtuesish parazitĂ« shqiptarĂ« qĂ« nuk i gjen kund nĂ«pĂ«r EvropĂ« edhe me qiri t’i kĂ«rkosh. Amerika duhet tĂ« na ndihmojĂ« dhe shqiptaro-amerikani Traboni ka vĂ«nĂ« theksin te thĂ«nia kategorike, sa mund tĂ« bĂ«jĂ« ambasadori i njĂ« shteti nĂ« nĂ« tjetĂ«r shtet Sovran e çfarĂ« nĂ« thelb Ă«shtĂ« thirrja : “ACT NOW” qĂ« qarqe tĂ« caktuara po pĂ«rpiqen ta minimizojnĂ« nĂ« problem tĂ« dorĂ«s sĂ« dytĂ« e jo nĂ« transformimin rrĂ«njĂ«sor tĂ« politikes shkatĂ«rruese qĂ« zotĂ«ron nĂ« TiranĂ«.

Libri  “ZhgĂ«njimi i Ambasadorit Amerikan”  pĂ«rmban edhe esè te tjera mbi zhvillimet bashkkohore nĂ« jetĂ«n politiko-shoqĂ«rore nĂ« ShqipĂ«ri dhe pĂ«rpiqet tĂ« hedhĂ« dritĂ« mbi kaosin politik shqiptar. Libri ndahet nĂ« katĂ«r kapituj me trajtesa sipas problematikave qĂ« rrok  kĂ«ndvĂ«shtrimi i autorit.  NĂ« kapitullin e dytĂ«: “Histori me histeri nuk shkruhet” mbartet shqetĂ«simi qytetar pĂ«r politika personale nga pozitat e pushtetit, herĂ«-herĂ« imponuese sa tĂ« krijojnĂ« pĂ«rshtypjen e reminishencave me tĂ« kaluarĂ«n e trishtĂ« ku gjithçka nĂ« jetĂ«n e njeriut imponohej nga lart me dhunĂ«. Trajtohen edhe probleme tĂ« figurave historike apo lajthitjeve tĂ« historianĂ«ve tĂ« cilĂ«t anipse jetojnĂ« nĂ« njĂ« kohĂ« tjetĂ«r nuk dalin dot prej skemave konceptuale atavike tĂ« sĂ« djeshmes. Traboini analizon disa tĂ« dhĂ«na qĂ« jep historiani Romeo Gurakuqi nĂ« librin e tij pĂ«r kryengritjen e vitit 1911 tĂ« cilat i rezultojnĂ« tĂ« gabuara si nĂ« prejardhjen e Hotit, por edhe nĂ« pĂ«rcaktimin se cili ishte flamuri qĂ« u ngrit mĂ« 6 Prill 1911 nĂ« Deçiq dhe kush e solli  e ia dha atĂ« nĂ« dorĂ« Ded Gjo Lulit. Kolec Traboini duke qenĂ« vetĂ« nga Hoti Ă«shtĂ« shumĂ« i ndjeshĂ«m e nĂ« kontakt me gjithçka qĂ« shkruhet pĂ«r vendin e tĂ« parĂ«ve tĂ« tij ndaj dhe tĂ« bindin argumentat qĂ« sjell dhe rrĂ«zojnĂ« versionin e historianit i ndodhur nĂ« “Lajthitje historianĂ«sh” siç e cilĂ«son shkrimin autori.
“Brainwashing- trushplarja” Ă«shtĂ« kapitulli tjetĂ«r me esè nĂ« tĂ« cilin trajtohen efektet e mbrapshta tĂ« politikĂ«s  dhe medias mbi njerĂ«zit,  tĂ« cilĂ«t ndodhen nĂ«n njĂ« presion thuaj tĂ« pĂ«rditshĂ«m tĂ« propogandave partiake, sikur çdo ditĂ« e vitit dhe çdo orĂ« e ditĂ«s tĂ« jetĂ« njĂ« fushatĂ« demagogjike zgjedhjesh, apo paradokset e moskuptimeve tĂ« krahĂ«ve tĂ« politikĂ«s, ku e djathta del me parulla majtise dhe e kundĂ«rta, sepse asnjĂ« krah i politikĂ«s nuk ka njĂ« program tĂ« qartĂ« dhe ky kaos politik krijon efektet e veta edhe nĂ« popull ku me shumĂ« se njerĂ«z qĂ« pĂ«rkrahin ide, shfaqen thjesht fansa liderĂ«sh partiakĂ«. NĂ« kĂ«tĂ« kapitull trajtohet, pos tĂ« tjerash edhe  problemi se çfarĂ« nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« mishĂ«ron parlamenti shqiptar qĂ« tĂ« kujton mĂ« sĂ« shumti “muhaxhirĂ«t” e Faik KonicĂ«s.
Sulmet e Traboinit ndaj klasës së paskrupullt politike, mediokërve të politikës, burokatëve të të gjitha krahëve, etj, ndodhen ngado, ku spikasin në mënyrë spektakolare analizat e bëmave të periudhës së Zogut, represionit shovinist grek ndaj shqiptarëve e sidomos ndaj mikut të tij personal, personalitetit të shquar panshqiptar Aristidh Kolia, kur segmente të shtetit Helen e kërcënonin hapur për eleminimin fizik apo analizat e kryengritjeve shqiptare për pamvarësi, si edhe polemikat rreth këtyre evenimenteve.
Traboini ka vĂ«nĂ« duart nĂ« kokĂ« duke parĂ« prej kohĂ«sh realitetin e vĂ«ndit tĂ« tij tĂ« shtrenjtĂ«, pĂ«r tĂ« cilin ai sakrifikoi aq shumĂ«; nĂ« emĂ«r tĂ« tĂ« cilit ai nuk ra asnjĂ«herĂ« nĂ« dĂ«shpĂ«rim aq sa tĂ« dorĂ«zohej dhe me emrin e  tĂ« cilit, ai rregullisht kap penĂ«n e shkruan nĂ« gjini tĂ« ndryshme, nga tĂ« cilat, ka mĂ« shumĂ« pĂ«r zemĂ«r, poezinĂ« dhe publicistikĂ«n.
E duam sĂ«rish t’i kthehemi idesĂ« sesa tĂ« angazhuar e sa qytetarĂ« janĂ« krijuesit tanĂ«. NĂ« cilĂ«n rrugĂ« duhet tĂ« ecin ata ashtu siç bĂ«n Traboini, tĂ« ngrenĂ« zĂ«rin e tyre nĂ« mbrojtje tĂ« interesave tĂ« popullit tĂ« vet apo tĂ« radhiten si ushtarĂ« plumbi nĂ« fushĂ«n e shahut.

09 September 2012

PA QIME NE GJUHE- nga ANTON GOJÇAJ



NĂ« gazeten “Koha Javore” PodgoricĂ«, 30 gusht 2012

PA QIME NE GJUHE

(Kolec Traboini, ACT NOW  -  ZhgĂ«njimi i ambasadorit amerikan, ese publicistike, TiranĂ«-Boston-New York 2012)


Nga ANTON GOJÇAJ 

Libri hapet me artikullin (shqip pastaj anglisht) “ZhgĂ«njimi i ambasadorit amerikan” nĂ« tĂ« cilin autori analizon politikĂ«n aktuale (si vazhdimĂ«si e tradicionales) shqiptare nĂ« raport me ambasadorin  e AmerikĂ«s (SHBA)  ndaj sĂ« silĂ«s “ShqipĂ«ria ka detyrime tĂ« mĂ«dha, sepse nuk ka shtet a komb qĂ« ka bĂ«rĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«r shqiptarĂ«t”, ku publicisti nxjerr disa pĂ«rfundime sa provokuese aq edhe tronditĂ«se, duke i quajtur politikanĂ«t shqiptarĂ«  “Ali PashĂ« Tepelenat e politikĂ«s shqiptare”, pasi qĂ« secili prej tyre “pĂ«r interesat e veta tĂ« ngushta Ă«shtĂ« gati ta çojĂ« nĂ« djall ShqipĂ«rinĂ« dhe shqiptarĂ«t”. Ă‹shtĂ« alarmues fakti se publicisti nuk e veçon (nuk ka???) asnjĂ« politikan,  asnjĂ« shembull tĂ« vetĂ«m pozitiv qĂ« lĂ« pĂ«r tĂ« shpresuar se nuk janĂ« pĂ«rmbysur tĂ« gjitha barkat dhe se ata qĂ« sot janĂ« vĂ«rtet pak, nesĂ«r ndoshta do tĂ« shumohen dhe do ta orientojnĂ« politikĂ«n shqiptare nĂ« drejtimin e duhur dhe me shpejtĂ«sinĂ« e duhur.  NjĂ« popull i tĂ«rĂ« ka rĂ«nĂ« nĂ« letargji  dhe as thirrja e ambasadorit tĂ« AmerikĂ«s, shtetit qĂ« ka dhĂ«nĂ« tĂ« gjitha provat e miqĂ«sisĂ«, nuk po ndihmon.  Eseu lĂ« tĂ« nĂ«nkuptohet se shteti, populli, demokracia shqiptare janĂ« nĂ« agoni tĂ« thellĂ«.  MirĂ«po, vetĂ« ky libĂ«r, Ă«shtĂ« dĂ«shmi e mirĂ« se individĂ«t qĂ« “gjykojnĂ«” me mendje tĂ« shĂ«ndoshĂ« dhe qĂ« “shohin “ pa dioptri partiake, ende nuk janĂ« zhdukur dhe se tĂ« paktĂ«n ndonjĂ« publicist e  kupton fjalĂ« pĂ«r fjalĂ« thirrjen e ambasadorit tĂ« AmerikĂ«s drejtuar qytetarĂ«ve shqiptarĂ« -  “Act now”, qĂ« del si moto me shkronja tĂ« kuqe edhe nĂ« kopertinĂ«n e librit, mbi titull.  
PĂ«rveç dukurive nga politika aktuale e ShqipĂ«risĂ«, nĂ« tavolinĂ«n e operacioneve “kirurgjike”-publicistike tĂ« Kolec Traboinit hapen edhe tema historike.  NjĂ« nga personazhet e pĂ«rzgjedhura Ă«shtĂ« figura e Ahmet Zogut, pĂ«r tĂ« cilin gazetari pa kurrfarĂ« hezitimi deklaron: “TradhĂ«tar mĂ« tĂ« madh e mĂ« tĂ« zi se Ahmet Muhtar Xhemal Zogolli, i biri i Sadije Toptanit, zor se gjendet.” (f.33) Natyrisht qĂ« kjo etiketĂ« denoncuese duhet parĂ« nĂ« kontekstin e eseut, qĂ« bazohet kryesisht nĂ« faktin se Zogu erdhi nĂ« pushtet “nĂ«n ombrellĂ«n e SerbisĂ«”, armikut “mĂ« tĂ« madh tĂ« popullit shqiptar e qĂ« kishte pushtuar gjysmĂ«n e territoreve shqiptare ku i shtypte shqiptarĂ«t me dhunĂ« e gjak.” (f. 33). Ngjitur me kĂ«tĂ« artikull autori ka vendosur “MarrĂ«veshjen Pashiç – A. Zogu pĂ«r aneksimin e ShqipĂ«risĂ«” tĂ« vitit 1924. Lidhur me kĂ«tĂ« artikull e kam njĂ« vĂ«rejtje: u kish dashtĂ« tĂ« ishte ma i specifikuar  kur Ă«shte referuar  Gjergj Fishta si - “armiku mĂ« i madh i SllavĂ«ve”... PĂ«r faktin se autori i i “LahutĂ«s sĂ« Malcis” nuk ka qĂ«nĂ« armik i sllavĂ«ve nĂ« pĂ«rgjithesi,  por, armik, madje i pakompromis, i politikave pushtuese e ekspansioniste tĂ« disa shteteve sllave, nĂ« dĂ«m tĂ« ShqipĂ«risĂ«.
Edhe eseu vijues, “Nolin e penguan bajonetat e SerbisĂ«” shquhet pĂ«r pozicionimin e paluhatshĂ«m tĂ« autorit dhe pĂ«r frymĂ«n polemizuese me “disa qarqe e grupe tĂ« caktuara” qĂ« tentojnĂ« t’i bĂ«jnĂ« njĂ« zbukurim “est-ETIK”  hyrjes sĂ« pĂ«rdhunshme nĂ« TiranĂ« tĂ« Zogut “me trupat mercenare e bashibozuke tĂ« armatosura nĂ« Serbi”, duke e minimizuar njĂ«kohĂ«sisht figurĂ«n e Fan Nolit vetĂ«m nĂ« njĂ« kryeministĂ«r qĂ« donte ta pranonte ambasadorin sovjetik... Dallimi mes  Zogut dhe Nolit Ă«shtĂ« thelbĂ«sor sepse, sipas Kolec Traboinit: “Noli erdhi nĂ« pushtet duke shfrytĂ«zuar lĂ«vizjen e forcave tĂ« brendshme, pĂ«rkundrazi ardhja e Ahmet Zogut nga Serbia dhe i armatosur me bajonetat serbe, konsiderohet si pĂ«rmbysje e njĂ« qeverie nga ndĂ«rhyrja e jashtme, nĂ« rastin e ShqipĂ«risĂ«, tĂ« njĂ« armiku tĂ« jashtĂ«m tĂ« deklaruar botĂ«risht.” (f. 44-45)
NdjeshmĂ«ria diç mĂ« e theksuar e Traboinit lidhur me trevat dhe disa personalitete tĂ« Veriut tĂ« “shqiptarisĂ«” mund tĂ« shpjegohet se tĂ« parĂ«t e tij janĂ« nga fshati Traboin i Hotit tĂ« MalĂ«sisĂ« sĂ« Madhe, e sidomos me faktin se bababi i tij ishte askush tjetĂ«r pĂ«rveç Palok Traboini (1888-1951), sekretari (dhe bashkĂ«luftĂ«tari) i DedĂ« Gjo Lulit.  Eseu “Kush dhe pse e denigrojnĂ« Ded Gjo Lulin?”  flet pĂ«r mungesĂ«n (nĂ« ShqipĂ«ri) deri sot e kĂ«saj dite tĂ« njĂ« busti tĂ« kreshnikut tĂ« maleve qĂ« drejtoi Kryengritjen e MalĂ«sisĂ« nĂ« vitin 1911, Ă«shtĂ« i argumentuar logjikisht dhe i bazuar nĂ« faktet historike. Nuk mund tĂ« zbehet personaliteti i DedĂ«s nĂ« njĂ« kaçak qĂ« luftoi vetĂ«m pĂ«r veten,  madje as vetĂ«m pĂ«r krahinĂ«n e vet (MalĂ«si e Madhe), sepse ai (dhe trimat e tij)  nuk e mori lirinĂ« nĂ« varr, por e la kĂ«tu pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« dhe shqiptarĂ«t”. (f. 72) Denigruesit e Ded Gjo Lulit, K. Traboini i quan “sulmues qorra e Don KishotĂ« tĂ« kohĂ«s sonĂ«”, por  edhe “kope ekstremistĂ«sh fetarĂ«” dhe “studiues tĂ« rinj tĂ« “IntifadĂ«s” ndĂ«rshqiptare”. (f. 67) 
Historia e flamurit kombĂ«tar shqiptar qĂ« malĂ«sorĂ«t e ngritĂ«n mĂ« 6 prill 1911 nĂ« BratilĂ« ka disa versione, por Kolec Traboini nĂ« eseun “Lajthitje historianĂ«sh”  shpalos tezĂ«n e vet se ishte pikĂ«risht i ati i tij (Palok Traboini ) ai qĂ« DedĂ« Gjo Lulit i solli jo njĂ« po tre flamuj kombĂ«tarĂ«, tĂ« punuar jo nĂ« Mal tĂ« Zi (siç (keq)informon  nĂ« njĂ« studim tĂ« vetin Romeo Gurakuqi), po nĂ« Austri, sepse Deda “donte njĂ« flamur qĂ« tĂ« ishte i punuar atje ku punoheshin tĂ«rĂ« simbolet e shteteve e mbretĂ«rive”. (f.76) NĂ« tĂ« njĂ«jtin ese publicisti hedh poshtĂ« njĂ« hipotezĂ« (tĂ« dhĂ«nĂ« nĂ« librin “Kryengritja e MalĂ«sisĂ« sĂ« MbishkodrĂ«s”, botuar mĂ« 2002 nĂ« ShkodĂ«r, (nĂ« faqen 11, fusnota nr. 6) tĂ« bazuar nĂ« njĂ« gojĂ«dhĂ«nĂ« sipas sĂ« cilĂ«s “hotjanĂ«t e paskan patur krye katragjyshin e vet njĂ« sllav, e se prej kĂ«tij sllavi e paskan prejardhjen historike si fis.” (f. 79)  Habit fakti se megjithĂ«se doktor i shkencave dhe ligjĂ«rues nĂ« universitet, Gurakuqi nuk e jep burimin e saktĂ« nga e ka marrĂ« kĂ«tĂ« gojĂ«dhĂ«nĂ« dhe as nuk e sheh tĂ« nevojshme t’ia nĂ«nshtrojĂ« njĂ« analize apo prove kritike shkencore, aq mĂ« tepĂ«r kur kjo bie ndesh me kujtesĂ«n historike dhe gojĂ«dhĂ«nat e vetĂ« hotjanĂ«ve, por edhe me rrethanat dhe ngjarjet historike tĂ« zhvilluara nĂ« kĂ«to treva, nĂ« parimin e sukcesionit kauzal dhe rrjedhimisht, qoftĂ« kjo edhe vetĂ«m njĂ«ra nga hipotezat e ndryshme, mund tĂ« shkaktojĂ« keqkuptime dhe tĂ« shĂ«rbejĂ« pĂ«r manipulime dhe qasje tĂ« ndryshme pseudoshkencore.  Mendoj se pĂ«rgjigjja qĂ« i jep K. Traboini kĂ«saj hipoteze tĂ« R. Gurakuqit Ă«shtĂ« e bindshme dhe e zhvlerĂ«son atĂ«. 
Target i piketave publicistike tĂ« Kolec Traboinit janĂ« edhe deformimet e ndryshme tĂ« jetĂ«s politiko-shoqĂ«rore aktuale, si pĂ«r shembull dekorimi dhe nderimi me medalje e mirĂ«njohje qĂ« (tani: ish) presidenti i ShqipĂ«risĂ«, Bamir Topi i akordoi madje edhe ndonjĂ« personi me tĂ« kaluarĂ«n e dyshimtĂ«, qĂ« mori pjesĂ« nĂ« krimet e komunizmit, por jo edhe dĂ«shmorĂ«ve malĂ«sorĂ« qĂ« luftuan heroikisht kundĂ«r pushtuesve e diktaturave duke sakrifikuar gjithçka patĂ«n pĂ«r tĂ« mirĂ«n e tĂ« gjithĂ« bashkĂ«kombĂ«sve. Si rrjedhojĂ«, autori zemĂ«rplasur nxjerr njĂ« konstatim mjaft tĂ« rĂ«ndĂ« tĂ« cilin mund edhe tĂ« mos e pĂ«lqesh, por qĂ« megjithatĂ« provokon t’ia kushtosh dy-tre minuta meditim: “ PĂ«r mua njerĂ«z si Topi e urrejnĂ« MalĂ«sinĂ« e MalĂ«sorĂ«t pikĂ«risht se e luftuan perandorinĂ« osmane. Konkluzioni Ă«shtĂ« i thjeshtĂ«, mesa duket edhe ai bĂ«n pjesĂ« nĂ« atĂ« idenĂ« e shpifur tĂ« neootomanizmit qĂ« po pĂ«rhapet si murtajĂ« prej Edirneje.” (f.62)
Brenda kĂ«tij qerthulli kisha vendosur edhe eseun “Brainwashing” (Trushplarja) nĂ« tĂ« cilin Traboini i kundĂ«rvihet shkrimit tĂ« njĂ« analisti bashkĂ«kohor shqiptar, i cili pĂ«r vrasjet e viteve tĂ« fundit pĂ«r motiv gjakmarrjeje, fajĂ«son Kanunin  e LekĂ«s, çka sipas autorit Ă«shtĂ« njĂ« keqkuptim tendencioz, sepse “kanuni para sĂ« gjithash ishte njĂ« kod qĂ« mbronte e pastaj dĂ«nonte” (f.101), kurse fajtorin e vĂ«rtetĂ« pĂ«r kaosin social, psikologjik, politik  etj. brenda komunitetit shqiptar, e kĂ«rkon (dhe e gjen) nĂ« mosfunksionimin e institucioneve qĂ« nuk e bĂ«jnĂ« punĂ«n e vet ashtu siç duhet.
Shkrime qĂ« ia vlejnĂ« tĂ« lexohen janĂ« edhe eseu pĂ«r Aristidh KolĂ«n, eseu pĂ«r zbulimin e njĂ« fotografie tĂ« Faik KonicĂ«s, artikulli qĂ« flet pĂ«r “greqizimin” e shqiptarĂ«ve ortodoksĂ« nĂ« AmerikĂ« etj.
Libri pĂ«rmban gjithsej njĂ«zet e pesĂ« ese (pjesĂ«risht tĂ« botuara mĂ« parĂ« nĂ« gazeta tĂ« ndryshme) nĂ« tĂ« cilat autori trajton aktualitete nga jeta shqiptare, si dhe  pikĂ«pamje qĂ« kanĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« me tĂ« kaluarĂ«n por qĂ« influencojnĂ« dhe reflektohen edhe nĂ« realitetin e pĂ«rditshĂ«m. 
Kolec Traboini nuk shkruan si ithtar i njĂ«rĂ«s apo tjetrĂ«s palĂ«, pena e tij nuk respekton kurrfarĂ« imuniteti, pĂ«rveç ndĂ«rgjegjes dhe moralit tĂ« intelektualit. Ai Ă«shtĂ« njĂ« humanist fanatik nĂ« kĂ«rkim tĂ« sĂ« vĂ«rtetĂ«s. 
Publicisti Traboini nuk heziton qĂ« gjĂ«rat, personalitetet  dhe dukuritĂ« t’i quajĂ« me emrin qĂ« e meritojnĂ«, duke ndjekur  parimin se publicistika Ă«shtĂ« njĂ« mekanizĂ«m nĂ« shĂ«rbim tĂ« korrigjimit tĂ« devijimeve dhe deformimeve nĂ« sferat e ndryshme kulturore, sociale dhe politike.  Kur ka diçka pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ«, ai kĂ«tĂ« e bĂ«n me argumente dhe guximshĂ«m,  pa qime nĂ« gjuhĂ«, duke iu shmangur sofizmave kuazi-intelektuale dhe formulimeve tĂ« ndĂ«rlikuara sintaksore e terminologjike.  NjĂ« polemist/debatues i rreptĂ«, qĂ« mendimet dhe gjykimet e veta i thot drejtpĂ«rdrejt dhe pa dorĂ«za.

“Koha javore”, PodgoricĂ«, nr. 531, 30 gusht 2012, f. 12-13



03 September 2012

PERSEKUTIMI I ROMĂ‹VE NE SHQIPERI- nga Traboini

Napolon Bonoparti: Me gratë flasë frengjisht, me burrat flas shqip

Make Money Online : http://ow.ly/KNICZ
PERSEKUTIMI I ROMĂ‹VE NĂ‹ SHQIPĂ‹RI

Nga KOLEC TRABOINI
Jemi mjeshtra tĂ« mĂ«dhenj pĂ«r tĂ« fry tollumbace e pĂ«r t’i rĂ«nĂ« daulles. E them se mjeshtra mĂ« tĂ« mĂ«dhenj nuk gjen nĂ« EuropĂ« e pĂ«rtej sinoreve tĂ« saj. Ne me zhurmĂ« ua kalojmĂ« tĂ« gjithĂ«ve, lĂ«mĂ« pas FrancĂ«n, GjermaninĂ« e AnglinĂ« se pĂ«r tĂ« tjerĂ«t mĂ« tĂ« vegjĂ«l kush po pyet. Edhe pse kanĂ« kaluar mbi 60-vjet vazhdojmĂ« t’i biem fyellit pĂ«r shtatĂ« palĂ« qejfe se si i kemi shpĂ«tuar disa familje hebrenjsh bash nĂ« atĂ« kohĂ« qĂ« jemi vrarĂ« me njĂ«ri-tjetrin nĂ« mĂ«nyrĂ«n mĂ« tĂ« egĂ«r, duke u ndarĂ« nĂ« dy kampe – partizanĂ« e ballistĂ«. E nuk ngurrojmĂ« tĂ« shtiremi si njerĂ«zit mĂ« bujarĂ«, mĂ« tĂ« fisĂ«m e mĂ«  tĂ« paqĂ«m nĂ« botĂ«.
Eh, sa mirë do të qe të ishte krejt kështu!

KĂ«to ditĂ« gushti pas njĂ« vizite nĂ« Tuz,  po udhĂ«toja nga Shkodra nĂ« TiranĂ« nĂ« njĂ« furgon tĂ« vonuar. GjatĂ« gjithĂ« rrugĂ«s njĂ« tip nuk  pushoi sĂ« treguari pĂ«r punĂ«n e jetĂ«n e vet nĂ« New York, bĂ«ma qĂ« ne duhej t’i dĂ«gjonim me patjetĂ«r. Mua qĂ« kam afro dy dekada nĂ« AmerikĂ«, nuk mĂ« bĂ«nin pĂ«rshtypje dalldisjet e kĂ«tij njeriu,  por çfarĂ« tĂ« bĂ«ja. T’i thoja mjaft mĂ«, nuk ish punĂ« qĂ« bĂ«hej. NĂ« furgon ishin edhe dy gra tĂ« reja rome me fĂ«mijĂ«t e tyre. Kush e di se çfarĂ« fantazonin tĂ« shkretĂ«t romĂ« kur dĂ«gjonin pĂ«rralltarin nga New Yorku.  Nisi tĂ« errej. Kur u gjendĂ«m nĂ« KamĂ«z tĂ« TiranĂ«s njĂ«ra nga gratĂ« e reja rome kĂ«rkoi tĂ« ndalej. MirĂ«po hezitonte tĂ« zbriste sepse nuk po e dallonte njeriun i cili e priste.  Komunikonte nĂ« telefon cellular,  por nuk po e shihte. Shoferi, njĂ« shkodran nĂ« moshĂ« dhe i mirkuptueshĂ«m si kĂ«rkoi falje tha butĂ«sisht se do ta prisnim, se nuk mund ta linim nĂ« rrugĂ«. Po ku pyeste ky shqiptari nga New Yorku. “Ik moj ti, – i tha, – zbrit. Kush je ti qĂ« tĂ« presim ne sa tĂ« vijĂ« burri yt”…e plot fjalĂ« tĂ« tjera me ton pĂ«rbuzĂ«s.
NĂ« fakt burri rom u shfaq shpejt e ne pritĂ«m veç pak minuta, po ku qetĂ«sohej llafazani nga metropoli mĂ« i madh i botĂ«s.  Ky qĂ«ndrim nuk ishte njĂ« rastĂ«si, por shprehte njĂ« psikologji. NjĂ« mendje mĂ« thoshte se kur bĂ«heshin mbledhje pĂ«r t’i treguar amerikanĂ«ve cilĂ«sitĂ« e larta tĂ« shqiptarĂ«ve si mikpritja, bujaria, besa, ky do tĂ« qe me siguri nĂ« karriget e radhĂ«s sĂ« parĂ«, por kĂ«tu ama ishte krejt njĂ« njeri tjetĂ«r, njĂ« shpĂ«rftyrim. Me kĂ«tĂ« dua tĂ« them se shpesh tĂ« pabĂ«rat tona i mbulojmĂ«, i harrojmĂ«. Por si vete kjo punĂ« kĂ«shtu qĂ« kur marrim rrugĂ«n deri nĂ« Jerusalem pĂ«r promovime tĂ« evenimenteve shpĂ«timtare tĂ« gati para njĂ« shekulli dhe mbyllim sytĂ« pĂ«rpara njĂ« realiteti absurd e skandaloz. Nuk Ă«shtĂ« fjala pĂ«r çfarĂ« isha dĂ«shmitar nĂ« furgon nĂ« stacion tĂ« KamzĂ«s, por pĂ«r keqtrajtimin qĂ« i bĂ«n shoqĂ«ria shqiptare romĂ«ve nĂ« tĂ«rĂ«si. KĂ«to dy vitet e fundit pĂ«rballemi me ngjarje qĂ« tĂ« afrojnĂ« nĂ« mendimin se persekutimi i romĂ«ve tashmĂ« nĂ« shoqĂ«rinĂ« shqiptare Ă«shtĂ« njĂ« realitet.
Vitin e kaluar e nĂ« vazhdim problem i romĂ«ve u paraqit nĂ« media me njĂ« ngjarje skandaloze. NjĂ« grup pronarĂ«sh tĂ« tokave tek Stacioni i Trenit nĂ« TiranĂ«, kĂ«rkuan t’i zbonin romĂ«t qĂ« qenĂ« vendosur aty me familje duke pĂ«rfshirĂ« dhe fĂ«mijĂ«. Por romĂ«t nuk kishin ku shkonin. Shteti shqiptar i ka ata jashtĂ« interesit dhe as e vuri ujin nĂ« zjarr ta gjente zgjidhjen. Por zgjidhjen ia bĂ«nĂ« vetĂ« pronarĂ«t e tokave, tĂ« cilĂ«t, kushedi mbase edhe ata mburren qĂ« kanĂ« shpĂ«tuar hebrenjtĂ« nĂ« vitin 1944. KĂ«ta pronarĂ« pra i vunĂ« zjarrin kasolleve tĂ« romĂ«ve dhe qe njĂ« fat i madh qĂ« nuk u dogj njeri i gjallĂ«. NĂ« media dhe organet e sigurisĂ« dolĂ«n me konkluzionin  shterp se ishte zjarr i rastĂ«sishĂ«m duke na e shitur sapunin pĂ«r djathĂ«. Sikur njerĂ«zit nuk e dinĂ« se shumĂ« gjĂ«ra nĂ« ShqipĂ«ri ndodhin çuditĂ«risht si gjoja tĂ« rastĂ«sishme.
NjĂ« aventurĂ« ishte sistemimi i romĂ«ve tĂ« mbetur pa strehĂ« e pa punĂ« e thĂ«nĂ« hapur edhe pa bukĂ«. Doli Avokati i Popullit dhe i strehoi nĂ« zyrĂ«n e tij. Dhe Media u ngut ta pasqyrojĂ« si njĂ« humanizĂ«m shqiptar kĂ«tĂ« zgjidhje  tĂ« denjĂ« pĂ«r vendet afrikane. A fundja tĂ« denjĂ« pĂ«r sistemin diktatorial kur u mbushĂ«n ambasadat.
Tentativa pĂ«r t’i vendosur diku nga SharrĂ«, nĂ« njĂ« ish-gazermĂ« ushtarake dĂ«shtoi se edhe atje nuk i donin pronarĂ«t e tokave e shtĂ«pive pĂ«rqark. Me siguri edhe kĂ«ta pretendojnĂ« t’i kenĂ« shpĂ«tuar hebrenjtĂ« nĂ« vitin 1944 dhe kĂ«rkojnĂ« ndonjĂ« dekoratĂ« apo darovitje, apo mĂ« mirĂ« tĂ« japin intervista nĂ« ndonjĂ« film tĂ« bujshĂ«m tip “Besa”.
Diçka mesa duket u qetësua sepse asnjë lajm tjetër nuk u pa mbi romët. A thua problemet e tyre u zgjidhën si me magji përrallash. Në të vërtetë nuk u zgjidh kurrgjë, por tashmë lajmet mbi ta nuk bënin show ndaj u lanë nën hije me hallet e tyre.
MĂ« 31 tetor tĂ« vitit tĂ« kaluar lexuam nĂ« gazeta se qe miratuar njĂ« program pĂ«r romĂ«t qĂ«  do tĂ« zgjaste 3 vjet dhe me njĂ« buxhet total prej 2,7 milion dollarĂ«, me fonde nga Human Security Trust Fund i OKB-sĂ«, financuar nga qeveria japoneze.
Më pas nuk kemi parë ndonjë raport se si po shpenzohen këta 2.7 milion dollarë, por problemet në komunitetin rom kanë vazhduar madje në kryeqytetin shqiptar edhe në sy të gjithë botës.
Ngrihet kryepolici bashkiak dhe fillon njĂ« fushatĂ« antirome, duke i keqtrajtuar ata tĂ« varfĂ«r, madje duke hequr zvarrĂ« deri fĂ«mijĂ« romĂ« qĂ« mblidhnin kanaçe dhe me to nxirrnin  bukĂ«n e gojĂ«s. ForcĂ«risht ua morĂ«n kanaçet frutin e punĂ«s sĂ« tyre, bukĂ«n e tyre tĂ« pĂ«rditshme. Problemi u trajtua gjĂ«rsisht nĂ« media duke e trajtuar deri nĂ« kufirin e njĂ« qĂ«ndrimi racist, por qĂ« kishte edhe lidhje me afera, sepse kryepolici bashkiak kishte lidhjet e veta me kompaninĂ« e riciklimit tĂ« mbetjeve.
NdĂ«rkohĂ« problemi me qĂ«ndrimin persekutues ndaj romĂ«ve u shfaq edhe nĂ« Elbasan. QĂ« nĂ« muajin maj tregtarĂ«t romĂ« qĂ« shesin kryesisht mallra tĂ« pĂ«rdorura kĂ«rkuan  nga bashkia qĂ« tĂ« rishikohej vendimi i saj pĂ«r heqjen nga vendi ku tregtonin. Nga ana tjetĂ«r bashkia pat bĂ«rĂ« tĂ« ditur se tregu i ri Ă«shtĂ« shumĂ« pranĂ«  dhe s’ka arsye qĂ« romĂ«t ta kundĂ«rshtojnĂ« vendimin, pasi tregu i ri plotĂ«son tĂ« gjitha standartet.
Po ku në të vërtet qëndronte problemi? Ku flinte lepuri i Bashkisë së Elbasanit?
PĂ«rfaqĂ«sues tĂ« romĂ«ve thonĂ« se tregun e ri “modern” e ka krijuar njĂ« gjykatĂ«se e cila i ka punĂ«t ujĂ« me ata tĂ« bashkisĂ« dhe u ka kĂ«rkuar t’i sjellin tĂ« gjithĂ« tregtarĂ«t romĂ« nĂ« marketin e saj ku, dhe kjo Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r t’u kuptuar, qeraja e saj Ă«shtĂ« fort e lartĂ« dhe tregtarĂ«t e vegjĂ«l romĂ« qĂ« shesin veshje tĂ« pĂ«rdoruara nuk arrijnĂ« ta nxjerrin atĂ« shumĂ« qeraje gjatĂ« ditĂ«s. Kjo do tĂ« thotĂ« njĂ« falimentim i plotĂ«, prandaj pjesa mĂ« e madhe e tregtarĂ«ve tĂ« vegjĂ«l romĂ« vazhduan tĂ« tregtonin nĂ« pazarin e vjetĂ«r. MirĂ«po kush guxon t’i dalĂ« pĂ«rpara bashkisĂ« kur kjo bashkpunon me gjyqtaren qĂ« vjel tĂ« ardhurat e qerasĂ« sĂ« pazarit tĂ« ri privat. Askush. Bashkia ka polici qĂ« vjen e t’i hedh mallrat nĂ« rrugĂ« e ti shko ankohu ku tĂ« duash. KĂ«tu kemi Ligj e Maliq sĂ« bashku tĂ« cilĂ«t tĂ« bĂ«jnĂ« gjĂ«mĂ«n. Dhe vĂ«rtet gjĂ«ma u bĂ«. NĂ« ditĂ«t e nxehta tĂ« gushtit  bashkia e gjyqtarja pronare ia vunĂ« flakĂ«n pazarit tĂ« vjetĂ«r tĂ« romĂ«ve duke djegur e shkretuar çdo gjĂ«. TĂ« gjitha mallrat e tregtarĂ«ve romĂ« u dogjĂ«n. TanimĂ« ata nuk kanĂ« kurrgjĂ« pĂ«r tĂ« shitur e mbase as bukĂ« pĂ«r tĂ« ngrĂ«nĂ« nuk kanĂ« kalamajtĂ« e tyre.  Bashkia e gjyqtarja bisnesmene mund tĂ« dalin e thonĂ« se nuk kanĂ« gisht nĂ« kĂ«tĂ« punĂ«, nĂ«se i beson ndokush, a tĂ« pĂ«rrallisin se gjoja ka qĂ«nĂ« njĂ« zjarr fatal i rastĂ«sishĂ«m, por kjo nuk e fsheh tĂ« vertetĂ«n dhe as  nuk e zbut problemin, as e qetĂ«son ndĂ«rgjegjien e kryebashkiakĂ«ve  qĂ« drejtojnĂ« si pashallarĂ« nĂ« kazanĂ« e Elbasanit dhe jo vetĂ«m.

Çfarë shteti është ky që kemi? Cila është fytyra e tij?! Kush na e sajoi këtë shtet kështu. Kush e mjeroi këtë vend dhe e shpërftyroi aq sa nuk ka më asnjë kod etik e qytetërimi.
U dogjĂ«n kasollet tek stacioni i Trenit nĂ« TiranĂ«,  nuk i pranojnĂ«  nĂ« SharrĂ«, i ndjek e persekuton kryepolici i BashkisĂ« sĂ« TiranĂ«s,  ua djegin romĂ«ve pazarin e mallrat nĂ« Elbasan qĂ« tĂ« shkojnĂ« me detyrim tek njĂ« tip pazari-merkato privat me qera tĂ« lartĂ« qĂ« ka ngritur GjykatĂ«sja…Po ku do tĂ« kĂ«rkojnĂ« drejtĂ«si kĂ«ta tĂ« mjerĂ« qĂ« mezi nxjerrin bukĂ«n e gojĂ«s,  tek kjo gjykatĂ«se qĂ« kĂ«rkon t’i rrjepĂ« tĂ« gjallĂ«. Ky Ă«shtĂ« njĂ« racizĂ«m i kulluar i autoriteteve tĂ« Elbasanit. I rroftĂ« emri qĂ« ka Qazim Sejdinit. Por njĂ« gjĂ« duhet t’i themi tĂ« gjithĂ« qazimsejdinĂ«ve tĂ« ShqipĂ«risĂ«, ky vend e ky popull ku pĂ«rfshihen edhe romĂ«t, nuk ka nevojĂ« pĂ«r pashallarĂ«, por pĂ«r nĂ«npunĂ«s e qeveritarĂ« qĂ« i rrinĂ« pranĂ« halleve tĂ« njerĂ«zve, veçmas kur janĂ« tĂ« varfĂ«r.
VetĂ«m ky akt vandal nĂ« kĂ«to ditĂ« gushti ku digjet pazari e mallrat e romĂ«ve, mjafton pĂ«r ta diskretituar ShqipĂ«rinĂ« nĂ« arenĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare. Ja, kĂ«tu nĂ« Elbasan duket sa humanĂ« jemi. Na e tregon qĂ«ndrimi i gjykatĂ«ses bisnesmene qĂ« kĂ«rkon t’i zhvatĂ« romĂ«t kur ata nuk kanĂ« bukĂ« pĂ«r tĂ« ngrĂ«nĂ«. NĂ« fjalĂ« tĂ« fundit, me kĂ«sisoj kryepolicĂ«sh, kĂ«sisoj kryebashkiakĂ«sh e kĂ«sisoj gjyqtarĂ«sh – ne jemi njĂ« tufĂ« delirantĂ«sh e kurrgjĂ« tjetĂ«r.